«Δεῦτε οὖν καὶ ἡμεῖς, .. συμπορευθῶμεν αὐτῷ, καὶ συσταυρωθῶμεν..»

 «Δεῦτε οὖν καὶ ἡμεῖς, κεκαθαρμέναις διανοίαις, συμπορευθῶμεν αὐτῷ, καὶ συσταυρωθῶμεν, καὶ νεκρωθῶμεν δι' αὐτόν, ταῖς τοῦ βίου ἡδοναῖς»

Φτάσαμε, με τη χάρη του θεού, στην Αγία Μεγάλη εβδομάδα. Μεγάλη, γιατί τα γεγονότα που εξιστορεί είναι μεγαλειώδη και τα νοήματα που εμπεριέχει , ζωτικής σημασίας για την σωτηρία μας. Το απόσπασμα από το τροπάριο που παραθέτουμε, και περιέχεται στην ακολουθία της Μεγάλης Δευτέρας μας καλεί να ακολουθήσουμε το Χριστό και να  σταυρωθούμε κι εμείς μαζί του.
Όχι φυσικά κυριολεκτικά, όπως λανθασμένα κάποιοι το ερμηνεύουν και οδηγούνται, σε χώρες παραδείγματος χάριν όπως η Νότια Αμερική ή οι Φιλιππίνες, στο να καρφωθούν πάνω σε σταυρό νομίζοντας πως έτσι συμμετέχουν στο πάθος του Κυρίου.
Ο Χριστός δεν θέλει αυτό από εμάς. Θέλει κάτι πολύ πιο σημαντικό και ασύγκριτα πιο δύσκολο.

Γέροντας Ιουστίνος Πάρβου:«Αυτός που δεν αγωνίστηκε εναντίον των παθών του δεν θα βρει θεία βοήθεια στον καιρό των διωγμών».

Γέροντας Ιουστίνος Πάρβου:«Αυτός που δεν αγωνίστηκε εναντίον των παθών του δεν θα βρει θεία βοήθεια στον καιρό των διωγμών»

....αγαπητοί μου ή τώρα ή πιο αργά θα ξεκινήσει κάποιος πόλεμος,ο χριστιανός όμως πρέπει να είναι πάντα έτοιμος ν'αντιμετωπίσει το θάνατο. Ο Θεός κατά κάποιον τρόπο μας δείχνει σημάδια για να ετοιμαστούμε.
Εμείς όμως δεν δίνουμε σημασία. Αυτό σημαίνει ότι τα πάθη μάς τύφλωσαν τόσο πολύ που δεν μπορούμε να ξεχωρίσουμε το καλό από το κακό. Η γενιά αυτή είναι τόσο τυφλωμένη από τα πάθη που ακόμη κι αν δουν βομβαρδισμούς ή οτιδήποτε άλλο δεν πρόκειται να μετανοήσουν. Κι αυτό επειδή ο Θεός τους έκλεισε τα αυτιά για να μην ακούνε και τα μάτια για να μη βλέπουν (βλ.προφήτη Ησαΐα). Κι αυτό επειδή έχουν πωρωθεί στα πάθη.
 Θυμάμαι στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο που πολεμούσα στην πρώτη γραμμή τον εχθρό βλέποντας το θάνατο κατάματα. Λίγα χιλιόμετρα πίσω από τις γραμμές οι χωριάτες γλεντούσαν και έπιναν. Πέθαιναν με τη βότκα κάτω από το κρεβάτι.

Είστε εθισμένοι στο Facebook;

Είστε εθισμένοι στο Facebook;  

Μετρήστε την εξάρτησή σας με τη βοήθεια τεστ νορβηγών ειδικών

Μετρήστε την εξάρτησή σας με τη βοήθεια τεστ νορβηγών ειδικών Σύμφωνα με τους επιστήμονες, μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν εθισμό στο Facebook αντιμετωπίζουν οι γυναίκες και γενικά τα αγχώδη και κοινωνικά ανασφαλή άτομα

Λονδίνο
Εάν φίλοι και συγγενείς επιμένουν ότι είστε «κολλημένοι» με το Facebook, τότε ενδεχομένως να έχουν δίκιο. Προκειμένου να βοηθήσουν όσους έχουν εθιστεί στην φημισμένη ιστοσελίδα κοινωνικής δικτύωσης να συνειδητοποιήσουν την κατάστασή τους, ειδικοί του Πανεπιστημίου του Μπέργκεν (UiB) δημιούργησαν ένα τεστ, ικανό να σημάνει το «καμπανάκι» του κινδύνου.
Μετρώντας τις ηλεκτρονικές… «επισκέψεις»

Τά πάθη καί ἡ κατάθλιψη - Τί εἶναι καί πῶς θεραπεύονται (Ἱερομονάχου Σάββα Ἁγιορείτου) - Νέο βιβλίο

Μέ τή χάρη τοῦ Θεοῦ καί τίς εὐχές τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου, πάντων τῶν Ἁγίων, τοῦ Γέροντα καί ὅλων τῶν ἐν Χριστῷ πνευματικῶν ἀδελφῶν κυκλοφορεῖ τό νέο μας βιβλίο: Τά πάθη καί ἡ κατάθλιψη-Τί εἶναι καί πῶς θεραπεύονται (Ἱερομονάχου Σάββα Ἁγιορείτου).
Μέ τήν εὐχή νά εἶναι πρός δόξαν τοῦ Ἁγίου μας Τριαδικοῦ Θεοῦ καί πρός πνευματική ὡφέλεια ὅλων μας παραθέτουμε τόν Πρόλογο καί ἕνα ἀπόσπασμα.

Πρόλογος
Στήν παροῦσα πτωχή ἐργασία θά ἀποπειραθοῦμε –μέ τήν Χάρη τοῦ Θεοῦ καί τίς εὐχές τοῦ Γέροντα– νά μιλήσουμε συνοπτικά γιά τήν ἁμαρτία καί τά πάθη ὡς αἰτίες τῶν λεγομένων ψυχικῶν ἀλλά καί τῶν σωματικῶν πολλές φορές παθήσεων. Στήν συνέχεια, θά παρουσιάσουμε τί λένε γιά τήν κατάθλιψη, γιά τά αἴτια καί τήν θεραπεία της οἱ Ἅγιοι Πατέρες μας.

Τὰ εἴδη τῶν δαιμόνων καὶ τῶν παθῶν. Ὁμιλίες (2) π. Σάββα Ἁγιορείτη

Τὰ εἴδη τῶν δαιμόνων καὶ τῶν παθῶν 1ο Μέρος
Ὁμιλία τοῦ π. Σάββα στίς 15-12-12 (Συνάξεις φοιτητριῶν στό Πνευματικό Κέντρο τοῦ Ι. Ν. Ἁγίων Κωνσταντίνου καί Ἑλένης).


Γιά νά κατεβάσετε καί νά ἀποθηκεύσετε τήν ὁμιλία πατῆστε ἐδῶ (δεξί κλίκ, 'Ἀποθήκευση προορισμοῦ ὡς, ἤ Ἀποθήκευση δεσμοῦ ὡς)


Τὰ εἴδη τῶν δαιμόνων καὶ τῶν παθῶν_2ο Μέρος
Ὁμιλία τοῦ π. Σάββα στίς 22-12-11 (Συνάξεις φοιτητριῶν στό Πνευματικό Κέντρο τοῦ Ι. Ν. Ἁγίων Κωνσταντίνου καί Ἑλένης).


Γιά νά κατεβάσετε καί νά ἀποθηκεύσετε τήν ὁμιλία πατῆστε ἐδῶ (δεξί κλίκ, 'Ἀποθήκευση προορισμοῦ ὡς, ἤ Ἀποθήκευση δεσμοῦ ὡς)

Πηγή ἀρχεἰων hristospanagia3.blogspot.com

Νέκρωση τοῦ παλαιοῦ ἀνθρώπου γιά νά γίνουμε ἄξιοι τοῦ Χριστοῦ. Ἱερομόναχος Σάββας Ἁγιορείτης

ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΟΡΦΥΡΙΟΥ

«Οἱ δὲ τοῦ Χριστοῦ [Ἰησοῦ] τὴν σάρκα ἐσταύρωσαν σὺν τοῖς παθήμασιν καὶ ταῖς ἐπιθυμίαις. εἰ ζῶμεν πνεύματι͵ πνεύματι καὶ στοιχῶμεν»[1]. Γιά νά ἔλθει καί νά ζήσει ὁ Χριστός μέσα μας πρέπει νά ἀποθάνουμε ὡς πρός τόν παλαιό ἄνθρωπο. Νά νεκρωθεῖ ἡ σάρκα (δηλ. τό σαρκικό φρόνημα) μαζί μέ τά πάθη καί τίς ἐπιθυμίες. Τότε καθαρίζεται ἡ καρδιά μας καί καθίσταται δεκτική τοῦ Θεοῦ. Τότε, μπορεῖ νά ἔλθει ὁ Χριστός μέσα μας. Τότε γινόμαστε ἄξιοί Του. 

Ἔλεγε ὁ μακαριστός Γέροντας Πορφύριος: ««Ζῶ δέ οὐκέτι ἐγώ, ζῇ δέ ἐν ἐμοί Χριστός» (Γαλ. 2, 20). Μποροῦμε πολύ εὔκολα νά φθάσομε σ' αὐτό τό σημεῖο. Ἀγαθή προαίρεση χρειάζεται κι ὁ Θεός εἶναι ἕτοιμος νά ἔλθει μέσα μας. «Κρούει τήν θύραν» καί «καινά ποιεῖ πάντα» (Πρβλ. Ἀποκ. 3,20· 21,5), ὅπως λέγει στήν Ἀποκάλυψη τοῦ Ἰωάννου. Μεταβάλλεται ἡ σκέψη μας, ἀπαλλάσσεται ἀπό τήν κακία, γίνεται πιό καλή, πιό ἁγία, πιό εὔστροφος.

Ἄν, ὅμως, δέν ἀνοίξομε τοῦ κρούοντος τήν θύραν, ἄν δέν ἔχομε ἐκεῖνα πού θέλει Αὐτός, ἄν δέν εἴμαστε ἄξιοί Του, τότε δέν μπαίνει στήν καρδιά μας. Γιά νά γίνομε ὅμως ἄξιοί Του, πρέπει ν' ἀποθάνομε κατά τόν παλαιό ἄνθρωπο, γιά νά μήν ἀποθάνομε ποτέ πλέον. Τότε θά ζοῦμε ἐν Χριστῷ ἐνσωματωμένοι μέ ὅλο τό σῶμα τῆς Ἐκκλησίας. Ἔτσι θά ἔλθει ἡ θεία χάρις. Καί ἅμα θά ἔλθει ἡ χάρις, θά μᾶς τά δώσει ὅλα»[2].

Πρέπει νά καθαρθοῦμε ἀπό τά πάθη μας. Ὅλες οἱ κακίες (ἀγανάκτηση, θυμός, ζήλεια κ.λπ.) πρέπει νά μεταβληθοῦν σέ ἀγάπη πρός τόν Θεό. Τότε ἡ Θεία Χάρις καθιστᾶ τόν ἄνθρωπο ἀνίκανο νά ἁμαρτήσει.

Τά πάθη καί οἱ ἀσθένειες. Ἱερομόναχος Σάββας Ἁγιορείτης

Τά πάθη εἶναι ἡ αἰτία πολλῶν πνευματικῶν καί σωματικῶν ἀσθενειῶν

Ἡ Ὁσία Ματρώνα ἡ σύγχρονη τυφλή ἁγία, ὁ «ὄγδοος στύλος τῆς Ρωσίας» κατά τήν πρόρρηση τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τῆς Κροστάνδης, δίδασκε πώς τά πάθη καί οἱ δαίμονες δημιουργοῦν αὐτά πού οἱ σύγχρονοι ἄνθρωποι ἀποκαλοῦν ψυχικές ἀρρώστειες.
«Δέν ὑπάρχουν ψυχικὲς ἀρρώστιες», δίδασκε ὁ ὁσία Ματρώνα, «ὑπάρχουν πνευματικές: ἀδύναμοι, ἑξαντλημένοι, παθιασμένοι ἀπὸ τὰ πονηρὰ πνεύματα… Ὑπάρχουν «κατὰ φαντασίαν» ἀρρώστιες, τὶς ὁποῖες στέλνει κάποιος»[1]. Μέ τήν λέξη «κάποιος» προφανῶς ἐννοοῦσε τόν πονηρό διάβολο.
 «Μακρυὰ ἀπὸ τὸν Θεὸ ὁ ἄνθρωπος», γράφει ὁ π. Μεθόδιος Κρητικός «εἶναι σὰν τὸ ψάρι ἔξω ἀπὸ τὸ νερὸ, δὲν εἶναι πλέον ὁ ὄντως ἄνθρωπος, ὁ φυσιολογικὸς ἄνθρωπος. Εἶναι ἄρρωστος, εἶναι ἀνάπηρος, εἶναι τραυματισμένος, εἶναι πεπτωκώς... εἶναι ἀφύσικη ὕπαρξη.
 Ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνὸς στὸ ὑπέροχο ἔργο του «Ἔκδοσις Ἀκριβής της Ὀρθοδόξου Πίστεως», γράφει: «Στὴν φυσική τους κατάσταση ὅλα τὰ δημιουργήματα εἶναι ὑποταγμένα καὶ ὑπακούουν στὸν Δημιουργό. Ὅταν ὅμως κάποιο ἀπὸ τὰ δημιουργήματα ἀφηνιάσει ἑκούσια καὶ δείξει ἀνυπακοὴ στὸν Δημιουργό του, σχηματίζει μέσα του τὴν κακία.

Τά πάθη καί οἱ δυσλειτουργίες πού δημιουργοῦν. Ἱερομόναχος Σάββας Ἁγιορείτης

Διάκριση τῶν παθῶν.

 Ψυχικά καί σωματικά πάθη

Τά πάθη διακρίνονται σέ ψυχικά καί σέ σωματικά. Τά μέν συνδέονται κυρίως μέ τήν ψυχή· τά δέ κυρίως μέ τό σῶμα.

Πάντως ὅλα τά πάθη εἶναι ἀλληλένδετα καί ἐπηρεάζουν τόν ὅλο ἄνθρωπο, μολύνοντάς τον. Ὑπάρχει μιά ἀλληλοσυμπλοκή, ἀλληλογένεση καί ἀμφιμονοσήμαντη ἀντιστοιχία μεταξύ αὐτῶν.

Γράφει ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός :

«Ψυχικὰ πάθη εἶναι ἡ λήθη, ἡ ραθυμία καὶ ἡ ἄγνοια.

Ἀπὸ τὰ τρία αὐτὰ σκοτίζεται τὸ μάτι τῆς ψυχῆς, δηλαδὴ ὁ νοῦς, καὶ κυριεύεται ἀπὸ ὅλα τὰ πάθη, τὰ ὁποία εἶναι:

Ἀσέβεια, κακοδοξία, δηλαδὴ ἡ κάθε αἵρεση, βλασφημία, θυμός, ὀργή, πικρία, ὀξυθυμία, μισανθρωπία, μνησικακία, καταλαλιά, κατάκριση, λύπη χωρὶς λόγο, φόβος, δειλία, φιλονικία, ζήλια, φθόνος, κενοδοξία, ὑπερηφάνεια, ὑποκρισία, ψεῦδος, ἀπιστία, πλεονεξία, φιλοϋλία, ἐμπαθὴς προσκόλληση σὲ κάτι, σχέση μὲ γήινα πράγματα, ἀκηδία, μικροψυχία, ἀχαριστία, γογγυσμός, οἴηση, δολιότητα, ἀναίδεια, ἀναισθησία, κολακεία, ὑπουλότητα, εἰρωνεία, διβουλία, συγκατάθεση σὲ ἁμαρτήματα τοῦ παθητικοῦ μέρους τῆς ψυχῆς, καὶ συνεχής μελέτη αὐτῶν, περιπλάνηση τῶν λογισμῶν, ἡ μητέρα τῶν κακῶν φιλαυτία καὶ ἡ ρίζα ὅλων τῶν κακῶν ἡ φιλαργυρία, κακοήθεια καὶ πονηρία.

Ἡ ἰατρική τῆς ψυχῆς εἶναι ἡ καταπολέμηση τῆς ἁμαρτίας καί τῶν παθῶν.

Οἱ Ἅγιοι Πατέρες ὡς ἀληθινοί πνευματικοί ἰατροί μᾶς ἀποκάλυψαν  ὅλα ὅσα πρέπει νά γνωρίζουμε γιά τά πάθη. Βέβαια στήν πράξη, εἶναι σωστότερο νά μήν ἀντιμετωπίζουμε τά πάθη μ’ ἕναν ἐπιθετικό τρόπο.

Ὁ μακαριστός π. Πορφύριος συνιστοῦσε νά «ἀφήσουμε» τίς ἀδυναμίες καί τό κακό· νά μήν μᾶς ἀπασχολεῖ ἡ ὕπαρξή τους. Ἀντίθετα νά προσπαθοῦμε νά βροῦμε τρόπους ν’ ἀγαπήσουμε τόν Θεό. Αὐτή εἶναι ἡ καλλίτερη ἀντιμετώπιση τῶν παθῶν, τῆς ἁμαρτίας καί τοῦ διαβόλου: ἡ περιφρόνηση.

Ὁ Γέροντας δέν ὑπονοοῦσε μέ τά λεγόμενά του ὅτι πρέπει νά ἔχουμε ἄγνοια γιά τό τί εἶναι τά πάθη, ἤ γιά τό πῶς δημιουργοῦνται καί πῶς θεραπεύονται. Ἁπλῶς δέν ἤθελε νά «ματώνουμε» ἀντιμετωπίζοντάς τα «κατά μέτωπο».

 Γιαυτό συνιστοῦσε νά τά περιφρονοῦμε καί νά στρεφόμαστε πρός τό Ἄκτιστο Φῶς τοῦ Θεοῦ.

Οἱ 52 δαίμονες τῆς χαρτοπαιξίας. Αρχιμανδρίτου π. Χαράλαμπου Βασιλόπουλου

Οἱ 52 δαίμονες τῆς χαρτοπαιξίας. 

Αρχιμανδρίτου π. Χαράλαμπου Βασιλόπουλου

Πρόλογος

Συ, αναγνώστα, που θα διάβασης αυτό το βιβλίο για τη χαρτοπαιξία, ασφαλώς θα πης μέσα σου:
Αυτός που τα γράφει, για να τα κατέχη τόσο πολύ, πρέπει να είναι μεγάλο χαρτόμουτρο. Σάς εξομολογούμαι όμως, ότι στα χαρτιά έβαλα μόνον μια φορά στη ζωή μου προ (58) πενήντα οκτώ ετών, όταν ήμουνα μαθητής.
Το βράδυ της πρωτοχρονιάς επήγα σε ένα καφενείο, που χαρτόπαιζαν. Ξεγελάστηκα και έβαλα μια δραχμή. Είχα οκτώ (8) εν όλω. Για την εποχή, που ή λίρα είχε 30-40 δραχ. ήταν λογαριασμός οι (8) δραχμές μου. Στην αρχή κέρδισα τρεις δραχμές. Έχασα κατόπιν δύο.
Ξανακέρδισα, ξανάχασα. έφθασα να κερδίσω δεκάξη δραχ. Είχα γλυκαθεί και δεν ξεκολλούσα. Γύρισε κατόπιν το χαρτί και έχασα τις δεκαέξι δραχ. και τις οκτώ δικές μου...Γύρισα κατόπιν αργά άφραγκος και εισέπραξα δριμύτατες παρατηρήσεις από τον παππού μου, Θεός σχωρέστον.
Αϊ! αυτό ήταν. Από τότε δεν τα ξανάγγιξα στη μακρά ζωή μου.
Τότε θα πής: πώς τα ξέρεις και τα γράφεις, αφού έτσι δεν τα ξέρουν ούτε οι πιο μεγάλοι χαρτοπαίκτες του κόσμου; Θα σου λυθεί η απορία με την παρακάτω επιστολή ενός φίλου και συνεργάτου μου:
Πατέρα Χαράλαμπε:
Εν Χριστώ χαίρετε! Σάς γράφω αυτές τις γραμμές από το μακρυνό Νεπάλ, στους πρόποδες των Ιμαλαΐων! Φυσικά δεν ήλθα εδώ δια τουρισμό, αλλά να συλλέξω στοιχεία. Σήμερα συνάντησα μερικά ενδιαφέροντα άτομα κατέχοντα γνώσεις δια τα θέματα, τα οποία μας ενδιαφέρουν! Ατενίζω τις τρομερού ύψους κορυφές και σκέπτομαι τις σκοτεινές δεινάμεις, που εξορμούν απ’ εκεί κατά της Ορθοδοξίας μας! Το μεγάλο υψόμετρο πειράζει πολύ την καρδιά μου.

Πάθη : Αρώστειες της ψυχής και του σώματος.

π. Σάββας Αγιορείτης

ΤΟ ΚΑΚΟ

Ὁ Θεός εἶναι πάνω ἀπό τήν διάκριση καλοῦ καί κακοῦ

Δέν ὑπάρχει τό ἐναντίον στήν ἀγαθότητα τοῦ Θεοῦ, ὅπως δέν ὑπάρχει τό «ἐναντίον» καί στήν φύση του[1] .

«Ἡ ἀγαθότητα τοῦ Θεοῦ δέν ὑφίσταται ὡς ἀντίθεση πρός τήν κακία ἀλλά καθεαυτήν»[2].

Ἡ φύση τοῦ κακου. Τό κακό δέν ἔχει οὐσία, δέν ὑπάρχει πραγματικά.

Τό κακό δέν ὑπάρχει ὡς ὀντολογική ἀρχή, ἀλλά ἐμφανίζεται δευτερογενῶς μέ τήν ἐγκατάλειψη τοῦ ἀγαθοῦ. «Κακόν γάρ ἔξω προαιρέσεως ἐφ’ ἑαυτοῦ κείμενον οὐκ ἔστι»[3]  .

«Κατά τήν χριστιανικήν ἀντίληψιν τό κακόν, ὡς καί τό ἀγαθόν, εἶναι παρόν μόνον ἐκεῖ, ὅπου ὑπάρχει ὑποστατική μορφή τοῦ εἶναι. Ἐκτός τοῦ εἴδους αὐτοῦ τῆς ζωῆς δέν ὑφίσταται τό κακόν, ἀλλά μόνον καθωρισμέναι φυσικαί διαδικασίαι»[4].

«Τό κακό λοιπόν, ἐνῶ εἶναι ἀνύπαρκτο καθεαυτό, ἀποκτᾶ ὕπαρξη στά αὐτεξούσια ὄντα πού ἐγκαταλείπουν τό ἀγαθό. Οὔτε ὁ διάβολος ἦταν κακός ἐξαρχῆς, ἀλλά ἔγινε μέ τήν αὐτεξούσια μάκρυνσή ἀπό τόν Θεό. Ἔτσι δέν μπορεῖ νά ὑπάρξει ἀπόλυτο κακό. Αὐτό δηλώνει καί ἡ φράση«οὐδέν κακόν ἀμιγές καλοῦ»..Ἡ κακία δέν εἶναι κάποια ἰδιαίτερη οὐσία ἤ ἰδίωμα οὐσίας ἀλλά ἐναντίωση στήν ἀρετή καί ἐκτροπή στό παρά φύση»[5] .                                                                                                                        

Τό κακό καί ὁ ἄνθρωπος

Ὁ ἄνθρωπος, δέν εἶναι ὁ εἰσηγητής τοῦ κακοῦ, δηλαδή ὁ ἀρχέκακος, ἀλλά θύμα τοῦ ἀρχεκάκου, πού εἶναι ὁ διάβολος...Κανένας δέν ἐπιλέγει τό κακό ὡς κακό. Τό ἐπιλέγει, ἐπειδή παρασύρεται ἤ ἐξαπατᾶται ἀπό τό ἀγαθό στοιχεῖο πού ἀναπόφευκτα παρουσιάζει. Παραταῦτα ὁ καθένας ὀφείλει νά θεωρεῖ τόν ἑαυτό του «ἀρχηγό» τῆς κακίας πού ὑπάρχει μέσα του[6]. Καί καταπολεμώντας τήν κακία πού διαπιστώνει μέσα του, καταπολεμάει τήν κακία στή ρίζα της»[7]. 

Τό κοινωνικό κακό

Τό ἀνθρώπινο πρόσωπο νοσεῖ καί εἶναι αὐτό πού δημιουργεῖ καί τό κακό στήν κοινωνία. Δέν μπορεῖ νά ὑπάρξει ὑγιής κοινωνία μέ ἀρρωστημένα πρόσωπα. Οὔτε θεραπεύεται ἡ κοινωνία ἀλλάζοντας τίς δομές ἀλλά μόνο ἄν θεραπευθοῦν τά ἀνθρώπινα πρόσωπα.

«Ἡ φιλαυτία πού γεννάει ὅλα τά ἀνθρώπινα κακά, δημιουργεῖ καί τό κοινωνικό κακό. Ἐξαιτίας της γίνονται οἱ ἄνθρωποι