Λόγοι περί ἀδικίας

Λόγοι περί ἀδικίας

Ὁ π. Ἐπιφάνιος καθοδηγώντας τὸν λαὸ τοῦ Θεοῦ ἔλεγε γιὰ τὴν ἀδικία: «Δὲν ὑπάρχει μόνο σήμερα ἡ ἀδικία στὴν κοινωνία. Ἀφ᾽ ὅτου ὑπάρχει κόσμος, ἀπὸ τὴν ἐποχὴ ποὺ ὁ Κάϊν σκότωσε τὸν Ἄβελ, μέχρι σήμερα, ἡ κοινωνία εἶναι γεμάτη ἀδικία.
Ἀλλ᾽ ὅσοι ζοῦμε κατὰ Χριστόν, προσπαθοῦμε νὰ τὰ ξεπερνᾶμε αὐτά, ἔχοντας τὸ βλέμμα στραμμένο στὴν Ἄνω Πόλι, “ἧς τεχνίτης καὶ δημιουργὸς ὁ Θεός”. “Ἡμῶν τὸ πολίτευμα ἐν οὐρανοῖς ὑπάρχει”. Καὶ νὰ μᾶς ἀδικήσουν οἱ ἄνθρωποι καὶ νὰ μᾶς στραπατσάρουν, ἔχουμε τὸ πολίτευμα ἐν οὐρανοῖς»1.  

Ὁ ἅγιος Νεκτάριος σχετικὰ μὲ τὴν εἰκόνα τῆς ἀδικίας ἔγραφε ὅτι: «Ἡ ἀδικία εἶναι ἕξη ποὺ εἶναι ὑπεροπτικὴ ἀκόμη καὶ ἀπέναντι στὸ νόμο. Ἡ ἀδικία εἶναι περιφρόνηση τοῦ νόμου, τοῦ δικαίου καταπάτηση, ἐναντιότητα πρὸς τὸ θεῖο θέλημα.

Λόγοι περὶ τῆς κατὰ Θεὸν ἐλευθερίας. Πατερικά διδάγματα

Λόγοι περὶ τῆς κατὰ Θεὸν ἐλευθερίας

 
Ὁ Ἅγιος Νεκτάριος μιλώντας περὶ ἐλευθερίας ἔλεγε: «Στὸν ἄνθρωπο, σὰν ὑλοπνευματικὸ ὂν ἐμφανίζονται δύο θελήσεις σὰν ἐνδόμυχες ἑνὸς μὲν προσώπου, ἀλλὰ δύο ὑποστάσεων, ἡ θέληση τοῦ πνεύματος κι ἡ θέληση τῆς σάρκας.
Ὁ ἐσωτερικὸς ἄνθρωπος θέλει κι ἐπιθυμεῖ τὸ καλὸ σὰν οἰκεῖο ἐπιθυμητό, σὰν συμφυὲς ἀγαθό, σὰν δικό του νόμο. Ἀλλὰ ὁ νόμος τῆς σάρκας, τῆς ἁμαρτίας ἀντιστρατεύεται πρὸς τὶς ἐνέργειες τῆς ἀληθινῆς μας ἐλευθερίας κι ἐμποδίζει τὴν ἐμφάνιση τοῦ καλοῦ, ἐνῶ μᾶς ὑπαγορεύει τὴν ἐργασία τοῦ κακοῦ. Ὅταν ὁ ἄνθρωπος κάνει τὸ καλὸ ἐργάζεται ἐλεύθερα καὶ σύμφωνα πρὸς τὴ θέληση τοῦ ἐσωτερικοῦ ἀνθρώπου, κι εἶναι ἀληθινὰ ἐλεύθερος.
Κι ὅταν κάνει τὸ κακό, ἐργάζεται δουλικά, γιατί ἔχει ὑποταχθεῖ στὸ νόμο τῆς ἁμαρτίας καὶ εἶναι ἀνελεύθερος καὶ δοῦλος τῆς ἁμαρτίας.

Λόγοι περὶ τῆς ψυχοκτόνου οἰήσεως. Πατερικές διδαχές

Λόγοι περὶ τῆς ψυχοκτόνου οἰήσεως

 Ὁ ἅγιος Νεκτάριος σχετικὰ μὲ τὴν οἴηση καὶ τὸν οἰηματία γράφει: «Ἡ οἴηση εἶναι φρόνημα ὑψηλὸ ἀνθρώπου ταπεινοῦ, ποὺ θεωρεῖ τὸν ἑαυτὸ του μεγάλο. Ὁ οἰηματίας ἔχει μεγάλη ὑπόληψη γιὰ τὸν ἑαυτό του, φρονεῖ ὑψηλὰ καὶ ἀγνοώντας τὰ πάντα νομίζει ὅτι εἶναι σοφός.
Ἐπιδεικνύει τὸν ἑαυτό του γιὰ συνετό, ἐνῶ στὴν πραγματικότητα εἶναι ἀνόητος. Νομίζει ὅτι εἶναι κάτι, ἐνῶ δὲν εἶναι τίποτε. Ξεγελάει τὸν ἑαυτό του καὶ τὰ ἔργα του εἶναι ἀνόητα. Ὄντας κακὸς νομίζει τὸν ἑαυτὸ του ἀγαθό, δὲν μετράει τὶς πράξεις του μὲ τὸ κοινὸ μέτρο τῆς ἐκτιμήσεως, ἀλλὰ μὲ τὸ μέτρο τῆς οἰήσεώς του.
Τὴν οἴηση ὀνόμασαν οἱ ἀρχαῖοι πάθος φύσει ἀκάθαρτο καὶ τὴν ὁρίζουν σὰν σταμάτημα τῆς προκοπῆς. Γιατί ὅποιος τὴν ἔχει δὲν βελτιώνεται. Ὁ οἰηματίας ὅ,τι θέλει, αὐτὸ νομίζει ὅτι εἶναι. Ὁ οἰηματίας περιφρονεῖ τοὺς ἄλλους καὶ τοὺς δικούς του συγγενεῖς. Εἶναι ἀνόητος καὶ “τὰ μυαλὰ του ἔχουν πάρει ἀέρα”.

Λόγοι περὶ συγχωρήσεως. Πατερικές διδαχές

Λόγοι περὶ συγχωρήσεως

Ὁ Ἅγιος Ἰωάννης τῆς Κρονστάνδης λέγει γιὰ τὴν συγχώρεση: «“Τότε προσελθῶν αὐτῷ ὁ Πέτρος εἶπε· Κύριε, ποσάκις ἁμαρτήσει εἰς ἐμὲ ὁ ἀδελφός μου καὶ ἀφήσω αὐτῷ; Ἕως ἑπτάκις; Λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· οὐ λέγω σοι ἕως ἑπτάκις, ἀλλὰ ἕως ἑβδομηκοντάκις ἑπτά”.
Ὁ Καρδιογνώστης Κύριος ξέρει ὅτι οἱ ἄνθρωποι εἶναι ὑποκείμενοι σὲ συχνὲς πτώσεις, ἀλλὰ καὶ ὅτι συχνὰ μεταμελοῦνται καὶ σηκώνονται. Γι᾽ αὐτὸ καὶ μᾶς ἐντέλλεται νὰ συγχωροῦμε συχνὰ τὶς παραβάσεις τους. Ἀλλὰ καὶ ὁ Ἴδιος πρῶτος ἐκπληρώνει τὸν ἅγιο λόγο Του. Ὅσες φορὲς πηγάζει ἀπὸ τὴν καρδιά σου ἡ λέξη μετανοῶ, Ἐκεῖνος εὐθὺς σὲ συγχωρεῖ».1

Ὁ Μέγας Βασίλειος τονίζει γιὰ τὴν συγχωρητικότητα: «Ὁ χρεωφειλέτης τῶν μυρίων ταλάντων θὰ πετύχαινε τὴν ἐξόφληση τοῦ χρέους, ἐὰν ὁ ἴδιος δὲν εἶχε ἀνανεώσει γιὰ τὸν ἑαυτό του τὴν εἴσπραξη ἐξ αἰτίας τῆς ἀπανθρωπιᾶς τοῦ χρέους ἀπὸ τὸν συνάνθρωπό του.

Διὰ τοὺς Ἁγίους Ἀγγέλους. Πατερικές διδαχές

Διὰ τοὺς Ἁγίους Ἀγγέλους
 

Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός λέγει γιά τούς ἀγγέλους: «Ὁ ἄγγελος δέν μπορεῖ νά μετανοήσει, γιατί εἶναι ἀσώματος· ὁ ἄνθρωπος, ἐξαιτίας τοῦ σώματος, ἔλαβε μετάνοια.
Εἶναι ἀθάνατος ὄχι κατά φύση, ἀλλά κατά χάρη· γιατί κάθε τι πού ἀρχίζει, ἔχει κατά φύση καί τέλος.
Μόνο ὁ Θεός ὑπάρχει πάντοτε, μᾶλλον ὅμως βρίσκεται καί πάνω ἀπό τήν παντοτινή ὕπαρξη· γιατί δέν εἶναι ὑπό τόν χρόνο, ἀλλά πάνω ἀπό τόν χρόνο, ὁ δημιουργός τῶν χρόνων.
Εἶναι περιγραπτοί· ὅταν βρίσκονται στόν οὐρανό, δέν βρίσκονται στήν γῆ, καί ὅταν στέλνονται ἀπό τόν Θεό στήν γῆ, δέν μένουν στόν οὐρανό.
Δέν περιορίζονται ἀπό τείχη καί πόρτες, γιατί δέν ἔχουν ὅρια. Εἶναι ἰσχυροί καί ἕτοιμοι γιά τήν ἐκπλήρωση τοῦ θείου θελήματος καί βρίσκονται ἀμέσως παντοῦ.
Ἦταν δυσκίνητοι πρός τό κακό, ἀλλά ὄχι ἀκίνητοι, τώρα ὅμως εἶναι καί ἀκίνητοι, ὄχι κατά φύση ἀλλά κατά χάρη. Στόν οὐρανό διαμένουν καί ἔχουν ἕνα ἔργο, νά ὑμνοῦν καί νά ὑπηρετοῦν τόν Θεό κατά τό θεῖο του θέλημα»1. 
 

Διδαχαί περί πλούτου. Πατερικές διδαχές

Διδαχαί περί πλούτου

 Ὁ ἅγιος Ἰωάννης τῆς Κρονστάνδης σχετικά μέ τόν πλοῦτο ἀναφέρει: «Ὁ Κύριος Ἰησοῦς Χριστός, κατά τόν ἐπίγειο βίο του, δέν εἶχε ποῦ νά γείρη τό κεφάλι. Καί ὅμως εἶχε μέσα του ὅλο τόν πλοῦτο τῆς ζωῆς τῆς ἀληθινῆς.
Οἱ πλούσιοι τοῦ κόσμου τούτου κτίζουν μέγαρα καί ζοῦν μέσα σέ αὐτά. Ἀλλά, ἀλλοίμονο! Μέσα σέ τόση χλιδή, πού τούς περιβάλλει, δέν ἔχουν ἀληθινή ζωή στήν καρδιά τους. Δέν μποροῦν νά χαροῦν ἱκανοποιητικά τά μάταια ἀγαθά τους. Νοιώθουν τόν ἑαυτό τους κενό καί δυστυχισμένο μέσα στά ὡραῖα μέγαρά τους.
Ἔτσι, κατά βάθος, πολλοί ἰσχυροί τοῦ κόσμου τούτου θά ἤθελαν νά ἀλλάξουν τά πολυτελῆ καταλύματά τους μέ τό καλύβι τοῦ πτωχοῦ, ἄν ἐπρόκειτο ἔτσι νά ἀποκτήσουν τήν δική τους ἐσωτερική εἰρήνη».  

Ὁ δέ Μ. Βασίλειος ἑρμηνεύοντας τό «καθελῶ μου τάς ἀποθήκας…» θά πῆ: «Αὐτά πού ἔχεις τώρα, ἀπό ποῦ τά ἔχεις; Ἐάν μέν λές ὅτι ἀπό τήν τύχη, εἶσαι ἄθεος, γιατί δέν γνωρίζεις τόν Δημιουργό, οὔτε εὐχαριστεῖς τόν Δοτήρα.
Ἐάν δέν παραδέχεσαι ὅτι ἀπό τόν Θεό εἶναι, πές μου τό λόγο γιά τόν ὁποῖο τά ἔλαβες. Μήπως ὁ Θεός εἶναι ἄδικος, πού ἄνισα μοιράζει σέ ἐμᾶς τά ἀναγκαῖα γιά τήν ζωή;

Διδαχαί περί ἐλεημοσύνη

Διδαχαί περί ἐλεημοσύνης

Ἅγιος Νεκτάριος μιλώντας γιὰ τὴν ἐλεημοσύνη ἀναφέρει: «Ἡ ἐλεημοσύνη εἶναι πράξη ἀγαθῆς προαιρέσεως. Ἡ ἐλεημοσύνη εἶναι ὑπαγόρευση ἀγαθῆς καρδίας, ποὺ ἀγαπάει τὸν πλησίον της. Ἡ ἐλεημοσύνη εἶναι δικαιοσύνη, ποὺ ἀποδίδει τὰ ὀφειλόμενα σὲ ὅσους τὰ ἔχουν ἀνάγκη.
Γιατί ὅποιος ἔχει λάβει τὰ ἀγαθὰ ἀπὸ τὸν Θεό, γίνεται διαχειριστὴς καὶ οἰκονόμος αὐτῶν. Ἡ ἐλεημοσύνη εἶναι ἐντολὴ τοῦ Θεοῦ, τῆς ὁποίας τὴν ἐκπλήρωση ζητάει ὁ Θεὸς περισσότερο ἀπὸ θυσίες κι ὁλοκαυτώματα.
Στὰ ἔργα τῆς ἐλεημοσύνης ὑπάγονται κι ὅσα γίνονται χάρη τῆς πνευματικῆς καὶ ἠθικῆς μορφώσεως καὶ ἀναπτύξεως τοῦ πλησίον. Ἡ ἐλεημοσύνη θὰ καλύψει πλῆθος ἁμαρτιῶν καὶ θὰ σώσει ἀπὸ τὸν θάνατο»1.

Ὁ πατὴρ Ἐπιφάνιος Θεοδωρόπουλος ἔλεγε σχετικὰ μὲ τὴν ἐλεημοσύνη: «Διαβάζουμε στὶς Πράξεις τῶν Ἀποστόλων ὅτι ὁ Θεὸς εἶπε: “Αἱ προσευχαί σου καὶ αἱ ἐλεημοσύναι σου ἀνέβησαν ὡς μνημόσυνον ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ”.

Λόγοι περὶ τῶν ἀκάθαρτων πνευμάτων. Πατερικές διδαχές

Λόγοι περὶ τῶν ἀκάθαρτων πνευμάτων

Ὁ ἅγιος Νικόδημος μιλώντας γιὰ τὸν διάβολο καὶ τὸν πόλεμο, ποὺ κάνει στὸν ἄνθρωπο γράφει: «Ἤξευρε, ἀγαπητέ, ὅτι ὁ διάβολος δὲν φροντίζει δι᾽ ἄλλο, παρὰ διὰ τὴν ἰδικὴν μας ἀπώλειαν καὶ ὅτι δὲν πολεμεῖ ὅλους μὲ ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν τρόπον.
Ὅταν ὁ διάβολος κρατῆ κανένα εἰς τὴν δουλείαν τῆς ἁμαρτίας, δὲν σπουδάζει εἰς ἄλλο, παρὰ νὰ τὸν τυφλώνη περισσότερον καὶ νὰ τὸν βγάνη ἀπὸ κάθε λογισμὸν καλόν, ποὺ ἠμπορεῖ νὰ τὸν παρακινήση εἰς τὸ νὰ γνωρίση τὴν δυστυχεστάτην του ζωήν· καὶ ὄχι μόνον τὸν βγάνει ἀπὸ λογισμοὺς μετανοίας, ἀλλὰ καὶ μὲ ἕτοιμες καὶ γρήγορες ἀφορμὲς τὸν κάνει ὁ τρισκατάρατος νὰ πίπτη συχνὰ εἰς τὴν ἰδίαν ἁμαρτίαν ἢ εἰς ἄλλας μεγαλυτέρας· ἀπὸ τοῦτο δὲ ἀποβαίνει ὁ ταλαίπωρος ἁμαρτωλὸς πλέον ἐσκοτισμένος καὶ τυφλός, ὥστε μὲ τὴν τυφλότητά του καταντᾶ νὰ κρημνίζεται εἰς τὴν ἕξιν τῆς ἁμαρτίας· καὶ ἔτσι τρέχοντας ὁ ἄθλιος ἀπὸ τὴν πρᾶξιν τῆς ἁμαρτίας εἰς μεγαλυτέραν τυφλότητα καὶ πάλιν ἀπὸ τὴν τυφλότητα εἰς μεγαλύτερα ἁμαρτήματα, κυκλογυρίζει σχεδὸν ὅλην τὴν ταλαίπωρον ζωὴν του μέχρι θανάτου, ἂν ὁ Θεὸς δὲν προμηθεύση τὴν σωτηρίαν αὐτοῦ μὲ τὴν χάριν του»1.

«Οὕτω καὶ ἡ πίστις, ἐὰν μὴ ἔργα ἔχη, νεκρά ἐστι καθ’ ἑαυτὴν» ( Ἰακ. 2-17). Πατερικές διδαχές

«Οὕτω καὶ ἡ πίστις, ἐὰν μὴ ἔργα ἔχη, νεκρά ἐστι καθ’ ἑαυτὴν» (Ἰακ. 2-17)

Ὁ ἀββὰς Ἠσαΐας γιὰ νὰ διδάξη στοὺς μαθητές του ὅτι, ὅποιος δὲν ἐργασθεῖ, δὲν ἀμείβεται ἀπὸ τὸν Θεὸ, ἀνέφερε τὸ ἑξῆς παράδειγμα: «Κάποτε κάποιος γέροντας πῆρε ἕνα ζεμπίλι, πῆγε στὸ ἁλώνι καὶ λέγει στὸν κύριο τοῦ χωραφιοῦ: “Δός μου σιτάρι΄”.
 Καὶ τὸν ρωτᾶ ἐκεῖνος: “Θέρισες καὶ ἐσύ, Ἀββᾶ;”. Τοῦ ἀπαντᾶ: “Ὄχι”. Καὶ τοῦ λέγει ὁ κύριος τοῦ χωραφιοῦ: “Πῶς λοιπὸν θέλεις νὰ σοῦ δώσω σιτάρι, ἀφοῦ δὲν θέρισες;”. Τοῦ λέγει τότε ὁ γέρων: “Ὥστε, ἂν τινὰς δὲν θερίση, δὲν παίρνει μισθό;”. Τοῦ ἁπαντᾶ ὁ γεωργός: “ Ὄχι”. Καὶ ἔτσι ἔφυγε ὁ γέρων. Οἱ δὲ ἀδελφοί, σὰν εἶδαν τί ἔκαμε, τοῦ ἔβαλαν μετάνοια καὶ τὸν εὐχαρίστησαν».¹

Ὁ γέροντας Παΐσιος μιλώντας γιὰ τὸν ἀγώνα τῶν χριστιανῶν ἔλεγε: «Μὲ φιλότιμο νὰ ἐργάζεσαι στὸν Χριστό. Καὶ ὁ Χριστὸς στὴν ψυχὴ ποὺ ἔχει καλὴ διάθεση, ἀγωνιστικὸ πνεῦμα καὶ φιλότιμο ἐργάζεται ἀθόρυβα. Νὰ κάνης τὸν ἀγώνα σου, ὄχι γιὰ νὰ ἁγιάσης, ἀλλὰ γιὰ νὰ χαρῆ ὁ Χριστός. Ἂν δουλεύης, γιὰ νὰ χαρῆ ὁ Χριστός, θὰ εἶναι ἁπλὸς ὁ ἀγώνας σου καὶ θὰ ἔχεις μέσα σου θεία παρηγοριά.
Ὁ Χριστὸς εἶναι στοργικὸς Πατέρας καὶ ὄχι τύραννος. Τὸν φιλότιμο ἀγώνα μας χαίρεται ὁ Χριστός. Ὁ φιλότιμος ἄνθρωπος, ὅπου καὶ ἂν βρεθῆ, θὰ κάνη προκοπή, γιατί θὰ ἐργασθῆ φιλότιμα. Ἐνῶ ὁ ἄνθρωπος ποὺ δὲν καλλιεργεῖ τὸ φιλότιμο, ποὺ τοῦ χάρισε ὁ Θεός, ὅ,τι καὶ ἂν κάνη, ἀνεπρόκοπος θὰ εἶναι.

«Ἐγὼ εἰμι τό φῶς τοῦ κόσμου». Πατερικές διδαχές

«Ἐγὼ εἰμι τό φῶς τοῦ κόσμου» (Ἰωάν. η´ 12)

Ὁ Κύριος πρὶν θεραπεύση τὸν ἐκ γενετῆς τυφλὸ ἀπευθυνόμενος πρὸς τοὺς μαθητές του εἶχε πεῖ «φῶς εἰμι τοῦ κόσμου»1.

Ὁ ἅγιος Νικόδημος ἑρμηνεύοντας τὸ “ὁ Θεὸς ὁ εἰπών ἐκ σκότους φῶς λάμψαι” θὰ γράψη: «Ὁ Θεὸς ἔλαμψεν εἰς τὰς καρδίας μας. Καὶ καθὼς ἐφώτισε καὶ ἐδόξασε τὸ πρόσωπο τοῦ Μωυσέως, ἔτσι καὶ ἡμᾶς ἐφώτισε καὶ ἐδόξασε. Πλὴν δὲν ἠκολούθησεν εἰς ἡμᾶς, καθὼς ἠκολούθησεν εἰς τὴν πρώτην κτίσιν καὶ δημιουργίαν, ὅταν εἶπεν ὁ Θεὸς καὶ ἔγινεν φῶς, ἀπὸ ἐκεῖ ὁπού ἦτο σκότος.
Δὲν ἠκολούθησε καὶ τώρα ἔτσι, οὐδὲ εἶπεν ὁ Θεὸς μὲ μόνον λόγον καὶ ἔγινε φῶς, ἀλλὰ αὐτὸς ὁ ἴδιος ὁ Θεὸς ἔγινε φῶς εἰς ἡμᾶς. Διότι αὐτὸς ἔλαμψεν εἰς ἡμᾶς ἐν προσώπῳ Χριστοῦ, ἤγουν διὰ μέσου τοῦ Χριστοῦ, ἐπειδὴ διὰ μέσου τοῦ Χριστοῦ λάμπει εἰς ἡμᾶς ὁ Πατὴρ καὶ χαρίζει τὸν φωτισμὸν τῆς γνώσεως, οὐχὶ τῆς οὐσίας αὐτοῦ καὶ φύσεως. Ἄπαγε! Ἀλλὰ τῆς οὐσιώδους δόξης αὐτοῦ καὶ φυσικῆς ἐνεργείας. Διά τὸν Υἱὸν γὰρ ἐχαρίσθη εἰς ἡμᾶς ἡ ἀληθὴς γνῶσις τοῦ Πατρὸς»2.

 Ὁ ἅγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς ἑρμηνεύοντας τὸ «Ὅταν ἐν τῷ κόσμω ὦ, φῶς εἰμι τοῦ κόσμου (Ἰωάν. θ´ 5)» λέγει: «Ὅλος ὁ κόσμος, ὅλη ἡ κτίση, δημιουργήθηκε ἀπὸ τὸν ἄχρονο Λόγο τοῦ Θεοῦ. Ἐκεῖνος ἔδωσε τὴν ὅραση τόσο στὰ πολυόμματα Χερουβεὶμ ὅσο καὶ στὸν τυφλὸ καὶ θνητὸ πηλό, ἀπ᾽ ὅπου δημιουργήθηκε κάθε ὕπαρξη.
 Ἔδωσε φῶς στὸν ἥλιο, ὅραση σὲ ὅλους ἐκείνους ποὺ βλέπουν. Καὶ μαζὶ μὲ τὴν σωματικὴ ὅραση ἔδωσε στὸν ἄνθρωπο καὶ ἐνόραση, τὴν αἴσθηση τῆς γνώσης. Ὁ ἥλιος λάμπει ἀπὸ τὸ δικό Του φῶς. Ἀπὸ τὴν ὅρασή Του βλέπει ὁ νοῦς τοῦ ἀνθρώπου.

Λόγοι περὶ ἀγάπης. Πατερικές διδαχές

Λόγοι περὶ ἀγάπης

Ὁ ἀπόστολος Ματθαῖος μιλώντας γιὰ τὰ χαρακτηριστικά τοῦ τέλους τοῦ κόσμου γράφει: «Καὶ διὰ τὸ πληθυνθῆναι τὴν ἀνομίαν ψυγήσεται ἡ ἀγάπη τῶν πολλῶν»1.

Ὁ δὲ ἅγιος Βασίλειος θὰ πῆ γιὰ τὴν ἀγάπη: «Ὁ Θεὸς ὡς χαρακτηριστικὸ γνώρισμα τῶν μαθητῶν Του ὅρισε τὴν τελεία ἀγάπη… Ἡ μὲν κοσμικὴ ἀγάπη χρειάζεται μάτια καὶ συνάντηση, ὥστε ἀπὸ ἐκεῖ νὰ πραγματοποιηθεῖ ἡ ἀφετηρία τῆς ἐξοικείωσης, οἱ δὲ γνωρίζοντες νὰ ἀγαποῦν πνευματικὰ δὲν χρησιμοποιοῦν τὴ σάρκα ὡς πρόξενο τῆς ἀγάπης, ἀλλὰ ὁδηγοῦνται στὸν πνευματικὸ σύνδεσμο διὰ τῆς κοινωνίας τῆς πίστεως…
Πρέπει νὰ ἐκλείψουν ἀπὸ τὴν ἀδελφότητα ὁ ἀπρεπὴς ἀνταγωνισμὸς καὶ οἱ ἰδιαίτερες φιλίες. Γιατί ἀπὸ τὸν ἀνταγωνισμὸ προέρχεται ἡ ἔχθρα, καὶ ἀπὸ τὴν ἰδιαίτερη φιλία καὶ παρέα γεννιοῦνται ὑποψίες καὶ φθόνοι. Γιατί παντοῦ ἡ ἔλλειψη ἰσότητας προκαλεῖ φθόνο καὶ δυσμένεια ἐκ μέρους αὐτῶν ποὺ μειονεκτοῦν. Γι᾽ αὐτὸ ὁ Κύριός μας παρήγγειλε νὰ μιμούμαστε τὴν ἀγαθότητα τοῦ Θεοῦ, ποὺ ἀνατέλλει τὸν ἥλιο ἐξ ἴσου γιὰ τοὺς δικαίους καὶ τοὺς ἀδίκους»2.

Διδαχαί περί τοῦ Τιμίου Σταυροῦ

 

Διδαχαί περί τοῦ Τιμίου Σταυροῦ

 Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνὸς σὲ ὁμιλία του γιὰ τὸν Σταυρὸ θὰ ἀναφέρει: «Ὁ σταυρὸς εἶναι τὸ τρόπαιο τοῦ Χριστοῦ, ποὺ ἔγινε βέβαια μία φορά, ἀλλὰ τρέπει πάντοτε σὲ φυγὴ τοὺς δαίμονες. Πράγματι ποῦ εἶναι τὰ εἴδωλα καὶ οἱ μάταιοι φόνοι τῶν ζώων;
 Ποῦ εἶναι οἱ ναοὶ καὶ ἡ φωτιὰ τῆς δυσσέβειας; Σβήστηκαν ὅλα ἀπὸ ἕνα ἅγιο αἷμα καὶ γκρεμίστηκαν, καὶ μένει ὁ σταυρὸς ἡ πολυδύναμη δύναμη, ἀόρατο βέλος, ἄϋλο φάρμακο, παυσίπονο πλῆγμα, δόξα γεμάτη ὄνειδος· ὥστε, κι᾽ ἂν μύρια ἄλλα διηγηθῶ γιὰ τὸν Χριστό, κι᾽ ἂν καταπλήξω τὸν ἀκροατή μου διηγούμενος μύρια θαύματα, δὲν καυχιέμαι τόσο γιὰ ἐκεῖνα, ὅσο γιὰ τὸν σταυρό».

 Ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς στὴν ὁμιλία του στὸν Τίμιο καὶ Ζωοποιὸ Σταυρὸ λέγει: «Νὰ ἀκολουθεῖ ὁ πιστὸς τὸν Χριστὸ σημαίνει νὰ ζεῖ κατὰ τὸ εὐαγγέλιό του παρουσιάζοντας κάθε ἀρετὴ καὶ εὐσέβεια.
Νὰ ἀπαρνεῖται τὸν ἑαυτὸ του αὐτὸς ποὺ θέλει νὰ ἀκολουθήσει καὶ νὰ σηκώσει τὸν σταυρό του, σημαίνει νὰ μὴ λυπᾶται τὸν ἑαυτὸ του, ὅταν τὸ ἀπαιτεῖ ὁ καιρός, ἀλλὰ νὰ εἶναι ἕτοιμος γιὰ τὸν ἀτιμωτικὸ θάνατο ὑπὲρ τῆς ἀρετῆς καὶ τῆς ἀληθείας τῶν θείων δογμάτων.

Ἡ Γέννησις τῆς Θεοτόκου κατά τούς Ἁγίους Πατέρες. Πατερικές διδαχές

Ἡ Γέννησις τῆς Θεοτόκου κατά τούς Ἁγίους Πατέρες

Ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς στὴν ὁμιλία του στὸ «Γενέσιο τῆς Θεοτόκου» ἀναφέρει: «Σήμερα ἡ προφητευμένη ράβδος ἐβλάστησε ἀπὸ τὴν ρίζα τοῦ Ἰεσσαί, ἀπὸ τὴν ὁποία “ἐβγῆκε ἀνθὸς”, ποὺ δὲν δέχεται μαρασμό, ἀλλὰ καὶ ἀνακαλεῖ τὴν φύση μας, ποὺ ἐμαράθηκε καὶ γι’ αὐτὸ ἐξέπεσε ἀπὸ τὸν ἀμάραντο τόπο τῆς τρυφῆς καὶ τὴν ἐπαναφέρει στὸ εὐθαλὲς καὶ τῆς χαρίζει τὸ ἀειθαλές, τὴν ἀνεβάζει πρὸς τὸν οὐρανὸ καὶ τὴν εἰσάγει στὸν παράδεισο.
Εἶναι ἡ ράβδος μὲ τὴν ὁποίαν ὁ μέγας ποιμὴν μετέφερε τὸ λογικὸ ποίμνιο πρὸς τὶς αἰώνιες βοσκές· ἡ ράβδος, στὴν ὁποία στηριγμένη ἡ φύσις μας ἀπέθεσε τὴν παλαιότητα καὶ τὴν γεροντικὴ ἀδράνεια καὶ βαδίζει εὔκολα πρὸς τὸν οὐρανό, ἀφήνοντας τὴν γῆ κάτω σὲ αὐτοὺς ποὺ φέρονται πρὸς τὰ κάτω, διότι δὲν ἔχουν στήριγμα».1

Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνὸς σὲ ἀντίστοιχη ὁμιλία του θὰ μᾶς πεῖ: «Ὅταν ἦταν ὁ ἄνθρωπος νὰ ἔρθει στὴ ζωὴ ἀπὸ τὸ μὴ εἶναι ἀπὸ ἄπειρη ἀγαθότητα τοῦ Θεοῦ, πρῶτα ἁπλώνεται ὁ οὐρανός, ἔπειτα στρώνεται κάτω ἡ γῆ, ὁρίζεται ἡ περιοχὴ τῆς θάλασσας καὶ συγχρόνως γίνονται ὅσα συμπληρώνουν τὴν ὅλη διακόσμηση καὶ τῶν δύο αὐτῶν.
Ὕστερα τοποθετεῖται ὁ ἄνθρωπος μέσα στὸν παράδεισο σὰν βασιλιάς, γιὰ νὰ ἀσκεῖ τὴν ἀρετή. Λόγῳ τῆς παράβασης ὅλα τὰ εἶχε κυριέψει ἡ φθορὰ καὶ γεμάτος εὐσπλαγχνία ὁ Θεὸς φοβόταν μήπως βαδίσει στὴν ἀνυπαρξία τὸ πλάσμα τῶν χεριῶν του, ἀποφασίζει ἀπὸ πολλὴ καλωσύνη νὰ δημιουργήσει ἄλλο οὐρανὸ καὶ γῆ καὶ θάλασσα, ὅπου θὰ εὕρισκε θέση ὁ ἀχώρητος σὲ ὅλα γιὰ τὴν ἀνάπλαση τοῦ γένους μας.

Πατερικαί Διδαχαί. Λόγοι περί Χαράς

Πατερικαί Διδαχαί. Λόγοι περί Χαράς

Ὁ ἅγιος Ἰωάννης τῆς Κρονστάνδης μιλώντας γιὰ τὴν χαρὰ θὰ ἀναφέρη «Ὁ ἄνθρωπος λαχταρᾶ μία μόνιμη, ἀληθινὴ χαρά, ἀλλὰ δὲν τὴν βρίσκει. Οἱ χαρὲς ποὺ τοῦ προσφέρει ὁ κόσμος εἶναι ψευδεῖς, μάταιες καὶ συντόμου διαρκείας. Ἂν ὅμως περπατῆ κανεὶς ἀξίως τῆς χριστιανικῆς κλήσεως, θὰ βρῆ τὴ χαρὰ ποὺ ποθεῖ ἡ ψυχή του, τὴν χαρὰ γιὰ τὴν ὁποία πλάστηκε»¹.

Ὁ γέροντας Παΐσιος ἀπαντώντας σὲ ἐρώτηση σχετικὰ μὲ τὴν χαρὰ ἔλεγε «Γιὰ νὰ χαίρεται κανεὶς ἀληθινὰ, πνευματικά, πρέπει νὰ ἀγαπάη, καὶ γιὰ νὰ ἀγαπάη, πρέπει νὰ πιστεύη. Δὲν πιστεύουν οἱ ἄνθρωποι καὶ γι᾽ αὐτὸ δὲν ἀγαποῦν, δὲν θυσιάζονται καὶ δὲν χαίρονται. Ἂν πίστευαν, θὰ ἀγαποῦσαν, θὰ θυσιάζονταν καὶ θὰ χαίρονταν. Ἀπὸ τὴν θυσία βγαίνει ἡ μεγαλύτερη χαρά.
Ἡ ἀγάπη ὑπάρχει ἀπὸ μόνη της, ἐνῶ ἡ χαρὰ πηγάζει ἀπὸ τὴν ἀγάπη. Ὅταν δίνης τὴν ἀγάπη, τότε ἔρχεται ἡ χαρά. Δίνει ἀγάπη ὁ ἄνθρωπος καὶ δέχεται χαρά· ἀνταμείβεται δηλαδὴ μὲ τὴν χαρὰ ποὺ νιώθει.
Βλέπεις, κάποιος παίρνει ἕνα πράγμα ποὺ τοῦ δίνουν καὶ χαίρεται μὲ αὐτὸ τὸ ἕνα. Ἄλλος τὰ δίνει ὅλα καὶ χαίρεται γιὰ ὅλα. Ἡ χαρὰ ποὺ νιώθει ὁ ἄνθρωπος, ὅταν παίρνη, εἶναι χαρὰ ἀνθρώπινη. Ἐνῶ ἡ χαρὰ ποὺ νιώθει, ὅταν δίνη, εἶναι θεϊκή. Ἡ θεϊκὴ χαρὰ ἔρχεται μὲ τὸ δόσιμο»².

Περί τοῦ ἀρχέκακου ὄφεως. Πατερικές διδαχές

Περί τοῦ ἀρχέκακου ὄφεως

Ὁ ἅγιος Μακάριος ὁ Αἰγύπτιος σὲ ὁμιλία του λέγει γιὰ τὸν πονηρὸ «Αὐτὸς ποὺ ἔπλασε τὸ σῶμα καὶ τὴν ψυχή, ἔρχεται καὶ διαλύει κάθε συναναστροφὴ μὲ τὸν πονηρὸ καὶ μὲ τὰ ἔργα του, ποὺ γίνονται στοὺς λογισμούς, τὸν ἀνακαινίζει καὶ τὸν μορφοποιεῖ σὲ ἐπουράνια εἰκόνα, κάνοντας καινούργια τὴν ψυχή του, γιὰ νὰ γίνει πάλι ὁ Ἀδὰμ βασιλιὰς τοῦ θανάτου καὶ κυρίαρχος τῶν δημιουργημάτων.
Καὶ στὴ σκιὰ τοῦ νόμου τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης ὁ Μωυσῆς ὀνομαζόταν σωτήρας τοῦ Ἰσραήλ· διότι τοὺς ὁδήγησε ἔξω ἀπὸ τήν Αἴγυπτο.
Ἔτσι καὶ τώρα ὁ ἀληθινὸς λυτρωτὴς Χριστὸς περνάει μέσα ἀπὸ τὰ ἀπόκρυφα μέρη τῆς ψυχῆς, καὶ τὴν ἀπομακρύνει ἀπὸ τὴν σκοτεινὴ Αἴγυπτο, τὸ βαρὺ ζυγὸ καὶ τὴν πικρὴ σκλαβιά.
Μᾶς παραγγέλλει νὰ ἀπομακρυνθοῦμε ἀπὸ τὸν κόσμο καὶ νὰ γίνουμε πτωχοὶ ἀπὸ ὅλα τὰ κακά τοῦ κόσμου, νὰ μὴ ἔχουμε μέριμνα γήινη, ἀλλὰ νύκτα καὶ ἡμέρα νὰ στεκόμαστε στὴν πόρτα καὶ νὰ περιμένουμε πότε ὁ Κύριος θὰ ἀνοίξει τὶς κλεισμένες καρδιὲς καὶ θὰ τὶς λούσει μὲ τὴν δωρεὰ τοῦ ἁγίου Πνεύματος»1.

Ὁ Μέγας Βασίλειος σὲ ὁμιλία του θὰ πεῖ: «Ἀπὸ ποῦ ὑπάρχει στὸν διάβολο ὁ πόλεμος ἐναντίον μας; Γιατί μὲ τὸ νὰ εἶναι δοχεῖο κάθε κακίας, δέχθηκε καὶ τὴν ἀσθένεια τοῦ φθόνου καὶ μᾶς φθόνησε μὲ τὴν τιμή.

Ὁ δρόμος τῆς ἀρετῆς. Πατερικές διδαχές

 Ὁ δρόμος τῆς  ἀρετῆς

Ὁ ἅγιος Ἀντώνιος μιλώντας γιὰ τὴν ἀρετὴ ἔλεγε «Πρέπει νὰ μὴ λέμε ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν στὸν ἄνθρωπο νὰ ἐπιτύχη ἐνάρετο βίο, ἀλλὰ μόνο ὅτι δὲν εἶναι εὔκολο.
Οὔτε εἶναι εὔκολο νὰ τὸ ἀντιληφθοῦν αὐτὸ οἱ τυχόντες ἄνθρωποι. Συμμετέχουν σὲ ἐνάρετη ζωὴ ὅσοι εἶναι εὐσεβεῖς καὶ ἔχουν νοῦν θεοφιλῆ, ποὺ σκέπτονται ὅπως ἀρέσει στὸν Θεό.
Γιατί ὁ κοινὸς νοῦς εἶναι κοσμικὸς, σκέπτεται δηλαδὴ κατὰ τὸ θέλημα τοῦ ἀνθρώπου καὶ εὐμετάβολος, ποὺ παρέχει νοήματα ἀγαθὰ καὶ κακά, ἀφοῦ ἐπηρεάζεται ἀπὸ τὰ φυσικὰ πράγματα καὶ ρέπει πρὸς τὴν ὕλη. Ἐνῶ ὁ θεοφιλὴς νοῦς τιμωρεῖ τὴν κακία, τὴν ὁποία ἐγκολπώνονται αὐτοπροαίρετα οἱ ἄνθρωποι ἀπὸ ραθυμία».

 Ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς μιλώντας γιὰ τὸ ἴδιο θέμα σημειώνει «Ἡ ἀγάπη πρὸς τὸν Θεὸ εἶναι ρίζα καὶ ἀρχὴ κάθε ἀρετῆς, ἡ δὲ ἀγάπη πρὸς τὸν κόσμο εἶναι πρόξενος κάθε κακίας. Γι᾽ αὐτὸ καὶ εἶναι ἀντίθετες μεταξὺ των αὐτὲς οἱ δύο καὶ φθείρονται ἡ μία ἀπὸ τὴν ἄλλη, καθὼς φωνάζει καὶ ὁ Ἀδελφόθεος· “ἡ ἀγάπη τοῦ κόσμου εἶναι ἔχθρα πρὸς τὸν Θεὸ· ὅποιος θέλει νὰ εἶναι φίλος τοῦ κόσμου, καθίσταται ἐχθρός τοῦ Θεοῦ”.

Ἡ τήρησις τῶν ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ. Πατερικές διδαχές

Ἡ τήρησις τῶν ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ

Ὁ ἅγιος Ἡσύχιος σὲ λόγο του πρὸς τὸν Θεόδουλο τοῦ γράφει: «Νὰ φοβᾶσαι τὸν Θεὸ καὶ νὰ φυλάγεις τὶς ἐντολές Του, καὶ νοερὰ καὶ αἰσθητά. Γιατί ἂν βιάσεις τὸν ἑαυτό σου νὰ τηρεῖ τὶς θεῖες ἐντολὲς νοερά, λίγες φορὲς θὰ χρειασθεῖς αἰσθητοὺς κόπους γιὰ τὴν τήρησή τους . Ἂν ὁ ἄνθρωπος δὲν κάνει τὸ θέλημα καὶ τὸν νόμο τοῦ Κυρίου μέσα ἀπὸ τὴν καρδιά του, οὔτε ἐξωτερικῶς μπορεῖ νὰ τὸ κάνει εὔκολα»1.

Ὁ ἅγιος Μάρκος ὁ Ἀσκητὴς σὲ ἐπιστολὲς του τονίζει: «Ὁ Κύριος εἶναι κρυμμένος μέσα στὶς ἐντολές Του, καὶ σὲ ἐκείνους, ποὺ Τὸν ζητοῦν, βρίσκεται ἀνάλογα μὲ τὴν προθυμία καὶ τὴν ἐργασία τῶν ἐντολῶν. Ἄλλο εἶναι ἐκτέλεση ἐντολῆς καὶ ἄλλο ἀρετή, ἂν καὶ ἡ μία ἀπὸ τὴν ἄλλη παίρνει τὴν ἀφορμή. Ἐκτέλεση ἐντολῆς εἶναι τὸ νὰ κάνει κανεὶς τὸ διαταγμένο ἀπὸ τὸν θεῖο νόμο. Ἀρετή, τὸ νὰ ἀρέσκεται κανεὶς πραγματικὰ στὴν ἐκτέλεση τῆς θείας ἐντολῆς.

Λόγοι περί πίστεως. Πατερικαί διδαχαί

Λόγοι περί πίστεως

Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος στὴν ὁμιλία του γιὰ τὴν Σαμαρείτιδα λέει σχετικὰ γιά τὴν πίστη «Ἡ Πίστις εἶναι μήτηρ τῶν ἀγαθῶν καὶ φάρμακον τῆς σωτηρίας. Χωρὶς αὐτὴν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κατανοήσωμεν τὰ μεγάλα δόγματα.
Ἀλλὰ ὅπως ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐπιχειροῦν νὰ διαπλεύσουν τὸ πέλαγος χωρὶς πλοῖον μόνον ἐπ᾽ ὀλίγον ἠμποροῦν νὰ κολυμβήσουν χρησιμοποιοῦντες χεῖρας καὶ πόδας, ἀλλὰ ἀφοῦ προχωρήσουν μακρύτερα, ταχέως βυθίζονται ἀπὸ τὰ κύματα, ἔτσι ὁμοιάζουν καὶ ἐκεῖνοι ποὺ χρησιμοποιοῦν τοὺς ἰδικοὺς των συλλογισμοὺς καὶ οἱ ὁποῖοι ναυαγοῦν πρὶν μάθουν κάτι.
Εἶναι αὐτοὶ διὰ τοὺς ὁποίους ὁ Παῦλος λέγει ὅτι “Αὐτοὶ ἐναυάγησαν περὶ τὴν πίστιν”. Διά νὰ μὴ πάθωμεν καὶ ἡμεῖς αὐτό, ἂς κρατοῦμεν τὴν ἱερὰν ἄγκυραν τῆς Πίστεως».1

Ὁ στάρετς Ἀμβρόσιος τῆς Ὄπτινα ἑρμηνεύοντας τό: «γίνεσθε οὖν φρόνιμοι ὡς οἱ ὄφεις καὶ ἀκέραιοι ὡς αἱ περιστεραί» σημειώνει: «Ὅπως λένε οἱ ἑρμηνευτές, ἡ σοφία τοῦ φιδιοῦ ἔγκειται στὸ γεγονὸς πὼς ὅταν δέχεται ἐπίθεση, τὸ πρῶτο ποὺ προσπαθεῖ νὰ προστατεύσει εἶναι τὸ κεφάλι του.

Τό φωτεινόν παράδειγμα τῶν Ἁγίων της Ἐκκλησίας μας.Πατερικαί διδαχαί

Τό φωτεινόν παράδειγμα τῶν Ἁγίων της Ἐκκλησίας μας

 Ὁ ἅγιος Ἰουστῖνος Πόποβιτς γράφοντας γιὰ τοὺς ἁγίους σημείωνε «Οἱ ἅγιοι εἶναι οἱ περισσότερον τέλειοι χριστιανοί, διότι ἔχουν ἁγιασθῆ εἰς τὸ μέγιστον, κατὰ τὸ δυνατόν, βαθμὸν διὰ τῆς ἀσκήσεως τῆς πίστεως εἰς τὸν Ἀναστάντα καὶ αἰωνίως ζῶντα Κύριον Ἰησοῦν.
Πράγματι, αὐτοὶ εἶναι οἱ μοναδικοὶ καὶ ἀληθινοὶ ἀθάνατοι μέσα στὸ ἀνθρώπινο γένος, διότι μὲ ὅλον τὸ εἶναι των ζοῦν ἐν τῷ Ἀναστάντι καὶ διὰ τὸν Ἀναστάντα Χριστόν, καὶ οὐδεὶς θάνατος ἔχει ἐξουσίαν ἐπάνω των.
Ἡ ζωὴ των ὁλόκληρος εἶναι ἐκ τοῦ Χριστοῦ, καὶ δι᾽ αὐτὸ ὅλη εἶναι χριστό-ζωή· ἡ σκέψις των εἶναι χριστὸ-σκέψις· ἡ αἴσθησίς των χριστὸ-αἴσθησις. Ὅ,τι εἶναι ἰδικὸν των εἶναι πρῶτα τοῦ Χριστοῦ καὶ κατόπιν ἰδικὸν των.
Δι᾽ αὐτὸ οἱ Βίοι τῶν Ἁγίων δὲν εἶναι ἄλλο παρὰ ἡ ζωὴ τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ, ἡ ἐπαναλαμβανομένη εἰς κάθε ἅγιον, ὀλίγον ἤ πολύ, κατὰ τοῦτον ἤ ἐκεῖνον τὸν τρόπον».1

Λόγοι περὶ τῆς Ἀναλήψεως τοῦ Κυρίου. Πατερικές διδαχές

Λόγοι περὶ τῆς  Ἀναλήψεως τοῦ Κυρίου

Ὁ ἅγιος Μάξιμος ὁ Ὁμολογητὴς γράφει γιὰ τὴν Ἀνάληψη τοῦ Κυρίου: «Ἂν ὁ Θεὸς Λόγος τοῦ Θεοῦ καὶ Πατέρα ἔγινε ἄνθρωπος καὶ υἱὸς ἀνθρώπου, γιὰ νὰ κάνει τοὺς ἀνθρώπους θεοὺς καὶ υἱοὺς Θεοῦ, ἂς πιστέψουμε ὅτι ἐκεῖ θὰ φτάσουμε, ὅπου τώρα εἶναι ὁ Χριστός, ὡς κεφαλὴ τοῦ ὅλου σώματος, ποὺ ἔγινε γιὰ χάρη μας πρόδρομός μας πρὸς τὸν Πατέρα μὲ τὴν δική μας φύση.
Γιατί στὴ σύναξη τῶν θεῶν, δηλαδὴ αὐτῶν ποὺ θὰ σωθοῦν, θὰ σταθεῖ ὁ Θεὸς ἀνάμεσά τους μοιράζοντας τὶς ἀμοιβὲς τῆς ἐπουράνιας μακαριότητας, χωρὶς νὰ ὑπάρχει καμία ἀπόσταση μεταξὺ Αὐτοῦ καὶ τῶν ἀξίων».

Ὁ ἅγιος Φιλάρετος Μόσχας σὲ ὁμιλία του στὴν Ἀνάληψη τοῦ Κυρίου λέει: «Καταλαβαίνουμε τὸ μέγεθος τῆς ἀπωλείας, ποὺ πρέπει νὰ ἔνοιωσαν οἱ Ἀπόστολοι μετὰ τὴν Ἀνάληψη στὸν οὐρανὸ τοῦ Ἰησοῦ, ὁ Ὁποῖος ἦταν τὸ πᾶν γι᾽ αὐτοὺς ἐπὶ τῆς γῆς.
Καὶ εἶναι αὐτὴ ταύτη ἡ ἀπώλεια γιὰ τὴν ὁποία οἱ οὐράνιες δυνάμεις σπεύδουν νὰ τοὺς παρηγορήσουν, ὅταν τοὺς λένε ὅτι «οὗτος ὁ Ἰησοῦς, ὁ ἀναληφθείς ἀφ᾽ ὑμῶν εἰς τὸν οὐρανόν, οὕτως ἐλεύσεται».