Ο Νους του ανθρώπου
Ο νους είναι απλούς εις την φύσιν του, όπως είναι και ο Θεός «φως οίκών απρόσιτον» (Α΄Τιμ. στ΄16). Ο νους είναι κτισμένος κατ' εικόνα Θεού, δηλαδή όλος φωτεινός και καθαρός.
Όταν ο νους ευρίσκεται εις αυτήν την φωτεινότητα και καθαρότητα, αναβρύει θεία νοήματα και δοξάζει και ευχαριστεί πάντοτε τον Άγιον Θεόν. Κατά φυσικόν τρόπον ο νους απλώνει το φως και φωτίζει όλας τας αισθήσεις της ψυχής, αλλά αυτός ο φωτισμός δεν είναι ιδικός του, αλλά προέρχεται από τον Θεόν, ως θεία κληρονομία και δωρεά.
Όταν όμως ο νους δεχθή τους λογισμούς μολύνεται και κατά συνέπειαν σκοτίζεται. Μέσα εις τον φωτεινόν χώρον του νοός εισέρχονται οι λογισμοί σαν σύννεφα και χάνεται η απλότης, χάνεται και το φως που κατά φυσικόν τρόπον είχε. Τα νοήματα τώρα πλέον δεν είναι καθαρά, η κρίσις δεν είναι ορθή. Το ηγεμονικόν χάνεται, διότι ο νους δεν κυβερνά αυτός μόνος, αλλά και οι λογισμοί που εισήλθον εντός αυτού.
Οι λογισμοί επομένως είναι η μεγαλυτέρα δυσωδία και ζημία του νου και της ψυχής. Όλος ο κόπος και η προσπάθεια είναι να γίνη πάλι ο νους απλούς και φωτεινός. Η ψυχή και ο νους εκτίσθησαν από τον Θεόν, διά να αναπαύεται εκεί η χάρις του Αγίου Πνεύματος. Ότι άλλο εισέρχεται εις τον χώρον αυτόν είναι ξένο και παρείσακτο. Και η αμαρτία όταν εισέρχεται εις την ψυχήν και τον νουν, οικειοποιείται ένα μέρος από αυτά, αποκτά δικαιώματα και η κρίσις του νοός εκκλίνει εκ της ευθείας
