Περί ὑπακοῆς. Πατερικές διδαχές

Περί ὑπακοῆς

Ὁ Ἅγιος Μάξιμος ὁ Ὁμολογητὴς ἀναφέρει σχετικὰ μὲ τὴν ὑπακοή: «Ὅπως τὸ ἀποτέλεσμα τῆς παρακοῆς εἶναι ἡ ἁμαρτία, ἔτσι ἐπίτευγμα τῆς ὑπακοῆς εἶναι ἡ ἀρετή. Καὶ ὅπως στὴν παρακοὴ ἀκολουθεῖ παράβαση τῶν ἐντολῶν καὶ χωρισμὸς ἀπὸ τὸν Θεό, ποὺ ἔδωσε τὶς ἐντολές, ἔτσι καὶ στὴν ὑπακοὴ ἀκολουθεῖ ἡ τήρηση τῶν ἐντολῶν καὶ ἡ ἕνωση μὲ τὸν Θεό.
Ἐκεῖνος, ποὺ τήρησε τὴν ἐντολὴ μὲ τὴν ὑπακοή του καὶ τὴν ἀρετὴ κατόρθωσε καὶ δὲν χώρισε τὸν ἑαυτό του ἀπὸ τὴν ἕνωση μὲ τὸν Θεὸ μέσῳ τῆς ἀγάπης».1

Ὁ Ἅγιος Διάδοχος Φωτικῆς μᾶς λέει γιὰ τὴν ὑπακοή: «Ἡ ὑπακοὴ μεταξὺ τῶν βασικῶν ἀρετῶν ἔχει ἀποδειχθῆ ὅτι κατέχει τὴν πρώτη θέσιν. Διότι ἀνατρέπει προηγουμένως τὴν οἴησιν καὶ γεννᾶ ἐν συνεχείᾳ τὴν ταπεινοφροσύνην.
Ὡς ἐκ τούτου γίνεται εἰς αὐτούς, ποὺ εὐχαρίστως τὴν δέχονται, θύρα, ποὺ ὁδηγεῖ στὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ. Αὐτὴν τὴν ὑπακοὴν ἀθέτησεν ὁ Ἀδὰμ καὶ ἐκρημνίσθη εἰς τὰ βάθη τοῦ Ἅδου. Τὴν ὑπακοὴν ἠγάπησεν ὁ Κύριος, κατὰ τὴν ἐνανθρώπησίν Του, ὑπακούσας μέχρι σταυρώσεως καὶ θανάτου εἰς τὸν Πατέρα, χωρὶς μὲ τὴν θυσίαν Του νὰ ἠλαττώθη σὲ τίποτε ἡ Θεία μεγαλειότης Του.

Λόγοι περί θυμοῦ.

Λόγοι περί θυμοῦ

Ὁ ἅγιος Ἰωάννης τῆς Κλίμακος στὸ λόγο του Περὶ ἀοργησίας μᾶς λέει: «Θυμὸς σημαίνει, εὐμετάβλητη καὶ εὐέξαπτη συμπεριφορὰ καὶ ἀσχημοσύνη τῆς ψυχῆς. Θυμώδης σημαίνει, νὰ γίνεσαι θεληματικὰ ἐπιληπτικός, καὶ ἀπὸ ἀθέλητη κακὴ συνήθεια νὰ πέφτης κάτω καὶ νὰ συντρίβεσαι ὁλοσχερῶς.
Μερικὲς φορὲς ἡ ψαλμωδία, ὅταν εἶναι μέτρια, καταπραΰνει ἄριστα τὸν θυμό. Ἡ ἀρχὴ τῆς μακαρίας ἀνεξικακίας εἶναι τὸ νὰ γίνωνται δεκτὲς οἱ ἀτιμίες μὲ ἐσωτερικὴ πικρία καὶ ὀδύνη. Τὸ μέσον, νὰ ἀντιμετωπίζωνται χωρὶς λύπη. Καὶ τὸ τέλος, ἐὰν ὑπάρχη τέλος, νὰ θεωροῦνται ὡς ἔπαινοι.
 Οἱ ὀνειδισμοὶ ἀποπλύνουν τὴν ψυχὴ ἀπὸ τὰ πάθη. Σὲ αὐτὸ ἂς σὲ πείση καὶ ἡ φράσις ποὺ χρησιμοποιεῖ ὁ λαός. Μερικοὶ κοσμικοὶ δηλαδή, ὅταν ἐξυβρίσουν κάποιον κατὰ πρόσωπον, λέγουν μὲ καύχησι: “Τὸν τάδε τὸν ἔλουσα”! Καὶ αὐτὸ ἀποτελεῖ πραγματικότητα».

Λόγοι περί νηστείας

 Λόγοι περί νηστείας

Ὁ ἀββᾶς Δωρόθεος μιλῶντας γιὰ τὴν ἁγία νηστεία λέει: «Μὲ τὸν Μωσαϊκὸ Νόμο πρόσταξε ὁ Θεὸς τοὺς Ἰσραηλίτες, νὰ ξεχωρίζουν κάθε χρόνο τὸ ἕνα δέκατο ἀπὸ ὅσα θὰ ἀποκτοῦν (Ἀρ. 18) καὶ νὰ τὰ ἀφιερώνουν στὸ Θεὸ καὶ κάνοντας αὐτὸ νὰ παίρνουν εὐλογία γιὰ ὅλα τους τὰ ἔργα.
 Ἔχοντας ὑπόψη τους αὐτό, οἱ Ἅγιοι Ἀπόστολοι σκέφτηκαν καὶ ἀποφάσισαν, γιὰ νὰ βοηθήσουν καὶ νὰ εὐεργετήσουν τὶς ψυχές μας, νὰ μᾶς παραδώσουν κάτι ἀνώτερο καὶ τελειότερο, δηλαδὴ νὰ ἀφιερώσουμε στὸ Θεὸ τὸ ἕνα δέκατο τῶν ἡμερῶν τῆς ζωῆς μας, γιὰ νὰ εὐλογοῦνται ἔτσι τὰ ἔργα μας καὶ νὰ παίρνουμε συγχώρεση κάθε χρόνο γιὰ τὶς ἁμαρτίες ὁλοκλήρου τοῦ χρόνου. Καὶ ἔτσι ξεχώρισαν ἑπτὰ ἑβδομάδες…
Γιὰ νὰ γίνουν ἀφορμὴ νὰ καθαριστοῦμε, ὅπως εἶπαν, ἀπὸ τὶς ἁμαρτίες, ποὺ κάναμε ὁλόκληρο τὸν χρόνο, καὶ νὰ ὁδηγηθοῦμε στὴν μετάνοια. Μακάριος, ἀδελφοί μου, εἶναι ὅποιος φυλάει μὲ ἐπιμέλεια τὸν ἑαυτὸ του αὐτὲς τὶς ἅγιες ἡμέρες».1

Λόγοι περί ταπεινοφροσύνης

 Λόγοι περί ταπεινοφροσύνης

Ὁ ἅγιος Ἰωάννης τῆς Κλίμακος στὸν λόγο του περὶ ταπεινοφροσύνης γράφει: «Ὁ παρὼν λόγος παρουσιάζει ἐνώπιόν μας πρὸς ἐξέτασι ἕνα θησαυρό, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται ἀσφαλισμένος μέσα σὲ ὀστράκινα σκεύη ἤ καλύτερα σὲ ἀνθρώπινα σώματα. Ἕνα θησαυρὸ ποὺ ἡ ποιότης του δὲν μπορεῖ καθόλου νὰ κατανοηθῆ μὲ λόγια.
 Ὅποιος ἐπέτυχε τὴν πλήρη γνῶσι τοῦ ἑαυτοῦ του, αὐτὸς ἔσπειρε σὲ γῆ ἀγαθή. Ὅποιος δὲν ἔσπειρε κατὰ αὐτὸν τὸν τρόπο, δὲν πρόκειται νὰ ἴδη νὰ ἀνθίζη μέσα του ἡ ταπεινοφροσύνη. Ὅποιος ἐπέτυχε τὴν γνῶσι τοῦ ἑαυτοῦ του, αὐτὸς αἰσθάνθηκε τὸν φόβο τοῦ Κυρίου.
Εἶναι ἀκατόρθωτο νὰ προσέλθη ἀπὸ τὸ χιόνι φλόγα. Περισσότερο ὅμως ἀκατόρθωτο εἶναι νὰ εὑρεθῆ ταπείνωσις στοὺς ἑτεροδόξους, διότι τὸ κατόρθωμα αὐτὸ ἀνήκει μόνο στοὺς πιστοὺς καὶ ὀρθο- δόξους καὶ μάλιστα σὲ ὅσους ἐξ αὐτῶν ἔχουν καθαρθῆ ἀπὸ τὰ πάθη».

Ἡ ταπείνωσις εἶναι ἡ λύσις τῶν συγχρόνων ἀδιεξόδων μας.

Ἡ ταπείνωσις εἶναι ἡ λύσις τῶν συγχρόνων ἀδιεξόδων μας

 ΟΙ ΠΑΤΕΡΕΣ τῆς Ἐκκλησίας μᾶς συμβουλεύουν πὼς ἡ ρίζα ὅλων τῶν κακῶν εἶναι ὁ ἐγωισμὸς καὶ ἡ φιλαυτία. Προφανῶς ἡ αἰτία τῆς σύγχρονης κακοδαιμονίας τοῦ κόσμου εἶναι ἡ νοσηρὴ ἐγωπάθεια.
Ἂς δοῦμε ἕνα μικρὸ ἀπόσπασμα ἀπὸ ἕνα ἀπὸ τοὺς μεγαλύτερους ἀσκητικοὺς Πατέρες, τοῦ ἁγίου Ἰσαὰκ τοῦ Σύρου, τί μᾶς συμβουλεύει γιὰ τὴν ταπείνωση, τὸν ἀντίποδα τῆς ἐγωπάθειας: «Στὴν μὲν ταπεινοφροσύνη ἕπεται ἡ ἐγκράτεια καὶ ἡ συστολὴ τῶν αἰσθήσεων, ἡ δὲ κενοδοξία εἶναι ὑπηρέτης μὲν τῆς πορνείας, ἔργο δὲ τῆς ὑπερηφάνειας. Ἡ μὲν ταπεινοφροσύνη μὲ τὴν παντοτινή της συστολὴ καταγίνεται στὴ θεωρία καὶ στολίζει τὴν ψυχὴ μὲ σωφροσύνη, ἡ δὲ κενοδοξία μὲ τὴν ἀκατάπαυστη ταραχὴ καὶ σύγχυση τῶν ἐνθυμήσεων, ἡ ὁποία προέρχεται ἀπὸ τὴν περιέργεια, συνάγει στὴν ψυχὴ μας θησαυροὺς πονηρίας, μολύνει τὴν καρδιά μας.

Διδακτική διήγηση για όσους «σκοτώνουν» τον πολύτιμο χρόνο τους

Ζούσε στους πρώτους αιώνας ένας μοναχός, ό οποίος όσες φορές τον ερωτούσε ό Ηγούμενος του «Πώς πηγαίνει; στην υγεία σου, αδελφέ;».
Αυτός πάντοτε παραπονιόταν ότι ήταν κατάκοπος από την πολλή εργασία.
Ακούγοντας καθημερινώς ό Ηγούμενος το ίδιο παράπονο ερώτησε κάποια ημέρα τον Μοναχό: «Τι είδους εργασία κάμνεις και κοπιάζεις τόσον πολύ, αδελφέ;»
Και ό Μοναχός απάντησε: Άγιε Ηγούμενε έχω τόσες εργασίες κάθε ημέρα και νύκτα, ώστε οί δυνάμεις μου δεν θα έφθαναν γι' αυτές, εάν ό Θεός δεν με βοηθούσε:

    Πρώτον, έχω δύο γεράκια, τα οποία προσπαθώ να κρατώ δέσμια και να τα εξημερώνω.
    Δεύτερον, έχω δύο λαγούς, τους οποίους φυλάγω για να μη φύγουν.
    Τρίτον, έχω δύο βόδια, τα οποία επιβλέπω για να εργάζονται.
    Τέταρτον, έχω ένα λύκο τον οποίον προσέχω δια να μη βλάψει κανένα.
    Πέμπτον, έχω ένα λιοντάρι, το οποίο προσπαθώ να κατανικήσω, και
    Έκτον, έχω ένα ασθενή, τον οποίον πρέπει πάντοτε να τον περιποιούμαι.

Ό Ηγούμενος αφού άκουσε αυτά γέλασε λίγο και είπε στον Μοναχό: Αυτά. παιδί μου, δεν γίνονται, διότι είναι αδύνατον να εκτελεί κανείς τόσες εργασίες.Και όμως, σεβαστέ μου πάτερ, απάντησε ό