Μέγας Αντώνιος «Σε όποιον ο νους υγιαίνει, σε αυτόν δεν είναι αναγκαία τα γράμματα»

Σε όποιον ο νους υγιαίνει, σε αυτόν δεν είναι αναγκαία τα γράμματα

Απόσπασμα από τον Βίο του αγίου Αντωνίου του Μεγάλου που συνέγραψε ο Μέγας Αθανάσιος

«Κάποτε λοιπόν δύο φιλόσοφοι ήλθαν προς αυτόν, ειδωλολάτρες, που νόμιζαν ότι μπορούν να ελέγξουν τον Αντώνιο. Ήταν στο όρος το έξω. Ο Αντώνιος κατάλαβε ποιοί άνθρωποι είναι όταν τους είδε και εξήλθε προς αυτούς και είπε με διερμηνέα: “Γιατί τόσο πολύ κοπιάσατε να έλθετε, ω φιλόσοφοι, προς ανόητο άνθρωπο;” Όταν είπαν αυτοί ότι δεν είναι ανόητος, αλλά και πολύ φρόνιμος, είπε προς αυτούς: “Αν μεν προς ανόητο ήλθατε, περιττός ο κόπος σας.
 Αν όμως θεωρείτε ότι είμαι φρόνιμος, να γίνετε όπως είμαι εγώ. Επειδή πρέπει να μιμούμαστε τα καλά. Και αν μεν εγώ ερχόμουν προς εσάς, τότε θα εμιμόμουν εσάς.
 Αν όμως εσείς (ήλθατε) προς εμένα, να γίνετε όπως εγώ. Επειδή είμαι Χριστιανός. Αυτοί θαυμάζοντας ανεχώρησαν επειδή έβλεπαν και τους δαίμονες να φοβούνται τον Αντώνιο...

Τά ὄνειρα κατά τόν Μέγα Ἀντώνιο καί Ἅγιο Ἱωάννη τῆς Κλίμακος

 Πρέπει να δίνουμε σημασία στα όνειρα;

Ένα ερώτημα που μας απασχολεί
 συχνά.
Μας απασχολεί εντονότερα, μετά από μια νύκτα που είδαμε κάποιο τρομακτικό όνειρο. Και όχι σπάνια μας συγκλονίζει το γεγονός ότι κάποιο όνειρο που είδαμε, βγήκε αληθινό! Τότε είναι που θεριεύει η πίστη μας στα όνειρα. Και σιγά-σιγά καταντάμε να τα θεωρούμε ΣΙΓΟΥΡΕΣ ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΕΙΣ για το τι θα μας συμβεί στο μέλλον.

 Πρέπει, λοιπόν, να πιστεύουμε στα όνειρα;

Ας μη βιαστούμε να δώσουμε απάντηση. Ποτέ δεν πρέπει να δίνουμε βιαστικές απαντήσεις σε ερωτήματα της πνευματικής ζωής. Ούτε πρέπει να στηριζόμαστε μόνο στη δική μας «σοφία» και στη δική μας «πείρα» για να απαντήσουμε σε τέτοια ερωτήματα.
Ας μην είμαστε τόσο σίγουροι, ότι τα ξέρουμε όλα! Και ας έχουμε την σύνεση να ρωτάμε τους ΑΛΗΘΙΝΑ ΣΟΦΟΥΣ και ΑΛΗΘΙΝΑ ΠΕΠΕΙΡΑΜΕΝΟΥΣ δασκάλους και οδηγούς της πνευματικής ζωής: τους ΑΓΙΟΥΣ.
Κάτω, λοιπόν, από το δικό τους φως, κάτω από το φως των αγίων ας εξετάσουμε πρώτα, κάποια επί μέρους ερωτήματα. Και οι απαντήσεις σ' αυτά τα ερωτήματα, θα μας βοηθήσουν να απαντήσουμε και στο ερώτημα, αν τελικά πρέπει να δίνουμε σημασία στα όνειρα.

Ὁ Εὐλόγιος καί ὁ ἀνάπηρος

Ὁ μακάριος Εὐλόγιος, κεντρισμένος ἀπό τόν θεῖο ἔρωτα, ἐγκατέλειψε τούς κοσμικούς θορύβους, τίς δόξες, τήν μόρφωση, τά πλούτη καί ἀκολούθησε τόν ἑξῆς δρόμο γιά τήν σωτηρία του:
Βρῆκε στήν ἀγορά τῆς πόλεως ἕναν ἀνάπηρο χωρίς χέρια καί πόδια. Ἀφοῦ συλλογίσθηκε τήν δυστυχία του, προσευχήθηκε καί ἔδωσε ὑπόσχεση στόν Θεό:
Κύριε, στό ὄνομά Σου, παίρνω αὐτόν τόν σακάτη καί τόν περιποιοῦμαι μέχρι θανάτου, γιά νά σωθῶ μ’ αὐτή τήν προσφορά. Χάρισέ μου ὑπομονή νά τόν ὑπηρετῶ.
Τόν πλησίασε ἔπειτα καί τοῦ εἶπε:
-    Θέλεις νά σέ πάρω στό κελλί μου καί νά σέ ὑπηρετῶ;

-    Μέ πολλή χαρά, ἀπήντησε ἐκεῖνος.
Τόν πῆρε λοιπόν ὁ Εὐλόγιος στό κελλί του καί τόν φρόντιζε: Τόν ἔτρεφε, τόν ἔλουζε, τόν ἔντυνε, τόν παρηγοροῦσε, τόν περιέθαλπε. Μέ τίς περιποιήσεις αὐτές ὁ ἀνάπηρος ὑπέμεινε καρτερικά τήν κατάστασή του καί ἀντιμετώπιζε τόν Εὐλόγιο μ’ εὐγνωμοσύνη. Ἔπειτα ὅμως ἀπό δεκαπέντε χρόνια, τόν ἐκυρίευσε πνεῦμα ἀκηδίας καί ἐξεγέρθηκε ἐναντίον του. Ἄρχισε νά τόν περιλούζῃ μέ βρισιές καί κοροϊδίες:

Οἱ μέγιστες δυνάμεις τῆς ἐγκράτειας, τῆς σωφροσύνης, τῆς ὑπομονῆς, τῆς ἀνεξικακίας. Ἱερομόναχος Σάββας Ἁγιορείτης

Η ΕΓΚΡΑΤΕΙΑ, Η ΑΝΕΞΙΚΑΚΙΑ, Η ΣΩΦΡΟΣΥΝΗ, Η ΥΠΟΜΟΝΗ

«Τήν ἐγκράτεια, τήν ἀνεξικακία, τήν σωφροσύνη, τήν καρτερία, τήν ὑπομονὴ καὶ τίς παρόμοιες μέγιστες καὶ ἐνάρετες δυνάμεις μᾶς τίς ἔδωσε ὁ Θεός. Μᾶς τίς δώρησε γιά νά τίς ἔχουμε ὡς ἀντίδοτα καὶ ἀντιστάσεις στίς ἀντίστοιχες πρός αὐτές κακίες.
Ἂν γυμνάζομε αὐτὲς τὶς δυνάμεις καὶ τὶς ἔχομε πάντοτε πρόχειρες, τότε θά συνειδητοποιήσουμε ὅτι δὲν μᾶς συμβαίνει πιὰ τίποτε δύσκολο ἢ θλιβερὸ ἢ ἀβάσταχτο. Διότι θά καταλαβαίνουμε (συνειδητοποιοῦμε) ὅτι ὅλα εἶναι ἀνθρώπινα καὶ τὰ νικοῦν οἱ ἀρετὲς ποὺ ἔχομε. Αὐτό δὲν τὰ σκέπτονται οἱ ἄνθρωποι πού ἔχουν ἀνόητη ψυχή.
Δέν σκέφτονται ὅτι τὰ πάντα γίνονται σωστὰ καὶ ὅπως πρέπει γιὰ τὸ συμφέρον μας, γιὰ νὰ λάμψουν οἱ ἀρετές μας καὶ νὰ στεφανωθοῦμε ἀπὸ τὸ Θεό»[1] (Μέγας Ἀντώνιος).

Ὤ! Πόση εἶναι ἡ ἀγαθότητα τοῦ Κυρίου μας!  Βλέποντας τήν πολυστένακτη κατάσταση στήν ὁποία περιπέσαμε μετά τήν προπατορική πτώση μᾶς δώρησε μέγιστες δυνάμεις γιά νά τήν ἀντιμετωπίσουμε. Μᾶς ἔδωσε τά ἀντίδοτα στίς θλίψεις καί τίς ὀδύνες οἱ ὁποῖες εἶναι ἀρρηκτα συμπεπλεγμένες μέ τίς σαρκικές ἡδονές στίς ὁποῖες ὑποδουλωθήκαμε. Τά ἀντίδοτα εἶναι αὐτές οἱ «μέγιστες δυνάμεις»: Ἡ ὑπομονή καί ἡ καρτερία, ἡ ἀνεξικακία καί ἡ συγχωρητικότητα, ἡ σωφροσύνη καί ἡ ἐγκράτεια καί ἡ πίστη...