Ο μοναχισμός δεν είναι θεσμός, αν και από πολλούς εν τη ρύμη του λόγου λέγεται και γράφεται. Είναι χαρισματούχα κατάσταση και χαρισματούχα κλήση του Θεού εν τη Εκκλησία. Γι’ αυτό το ιερόν Ευαγγέλιο λέγει «οις δέδοται» και «ο δυνάμενος χωρείν χωρείτω». Απ’ όλους τους χώρους της Εκκλησίας στον μοναχισμό φαίνεται περισσότερο το υπερφυσικό της στοιχείο.
Όταν ακούω ορισμένους να λέγουν: «Ο κόσμος έχει ανάγκη. Τι κλειστήκατε εσείς στα μοναστήρια;», αισθάνομαι πως δεν ερωτούνε τους μοναχούς, αλλά τον ίδιο τον Θεό: «Τί τους κάλεσες, Θεέ, στις ερημιές και στα μοναστήρια; Δεν βλέπεις πόσες ανάγκες έχουμε στον κόσμο;». Έτσι, άθελά του ο άνθρωπος κάνει υποδείξεις στον Θεό τί πρέπει να πράττει.
Στα νεανικά μου χρόνια κυκλοφορούσε περιζήτητο βιβλίο αν κάποιον περίφημο συγγραφέα με τίτλο «Για να άνοιξη ο δρόμος σου» το όποιο έμμεσα χτυπούσε την χαρισματική κλήση. «Δεν χρειάζεται -έγραφε- να υπάγουμε στα βουνά, στα μοναστήρια και τις σπηλιές, για να βρούμε τους αγίους». Από αυτήν την θέση προήλθε η κρίση στον μοναχισμό, αν και αυτό σήμερα τα παιδιά τους δεν το αποδέχονται με τίποτα. Έτσι, κινδύνεψε να έκλειψη ο μοναχισμός από την Ορθόδοξη Εκκλησία και να καταντήσει προτεσταντική οργάνωση.
