Λόγοι περὶ ἀγαθότητος

Ὁ ἅγιος Διάδοχος Φωτικῆς σχετικὰ μὲ τὴν ἀρετὴ τῆς ἀγαθότητος μᾶς λέει ὅτι «Κατὰ φύσι ἀγαθὸς εἶναι μόνο ὁ Θεός. Γίνεται καὶ ὁ ἄνθρωπος ἀγαθὸς μὲ τὴν ἐπιμέλεια τῆς διαγωγῆς του μέσῳ τοῦ ὄντως ἀγαθοῦ, δηλ. τοῦ Θεοῦ. Καὶ ἀλλάζει ὁ ἄνθρωπος καὶ γίνεται αὐτὸ ποὺ δὲν εἶναι, δηλαδὴ ἀγαθός, ὅταν ἡ ψυχὴ, μὲ τὸ νὰ ἐπιμελεῖται τὸ καλὸ, πλησιάζει τόσο τὸ Θεό, ὅσο ἐνεργοποιεῖται ἡ δύναμή της στὸ ἀγαθό».¹

 Ὁ Μέγας Φώτιος μιλώντας γιὰ τὴν ἀγαθότητα, τὴν σοφία καὶ τὴν δικαιοσύνη τοῦ Θεοῦ λέει ὅτι «Ἡ θεότητα δὲν συνηθίζει, προβλέποντας τὶς παραβάσεις τῶν ἀνθρώπων, νὰ ἀναστέλλει τὸν πλοῦτο τῆς εὐεργεσίας καὶ τὶς δωρεές της, οὔτε θέλει νὰ τιμωρεῖ τὶς παραβάσεις χωρὶς νὰ ἔχει πραγματοποιηθεῖ ἀκόμα τὸ τόλμημα.
Ἔτσι καὶ στὶς ἀσώματες δυνάμεις, ἂν καὶ γνώριζε τὸν ἀποστάτη ἀπὸ τὴν πρόνοια καὶ τὴν ἀγαθότητά του, ὅμως τὸν ἔφερε στὴν ὕπαρξη ἀπὸ ἀγαθότητα, καὶ δημιουργεῖ βέβαια τὸν ἀποστάτη ὡς ἑωσφόρο, χωρὶς νὰ τοῦ στερήσει οὔτε τὴν δημιουργία οὔτε τὴν λαμπρότητα, ἐπειδὴ ἀργότερα θὰ καταβυθιζόταν στὸ σκότος τῆς ἀγνωμοσύνης.

Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης. Αρετή.

Μὲ ποιά μέσα ἀποκτοῦνται οἱ ἀρετὲς καὶ πῶς πρέπει νὰ κυβερνούμαστε γιὰ νὰ ἐξασκούμαστε κάποιον καιρὸ σὲ μία μόνο

Γιὰ τὴν ἀπόκτησι τῶν ἀρετῶν, χρειάζεται νὰ ὑπάρχη μία ψυχὴ γενναία καὶ μεγάλη καὶ μία θέλησις, ὄχι ἀσθενὴς καὶ ἁπαλή, ἀλλὰ ἀποφαστικὴ καὶ δυνατή, μὲ σίγουρη προϋπόθεσι, ὅτι ἔχουμε νὰ περάσουμε μέσα ἀπὸ πολλὰ ἀντίθετα καὶ σκληρὰ καὶ ἀκόμη, πρέπει νὰ ἔχουμε καὶ κλίσι ξεχωριστῆ καὶ ἀγάπη πρὸς αὐτές· αὐτὴν τὴν ὁποία μποροῦμε νὰ ἀποκτήσουμε, ἂν συλλογιζώμαστε, πόσο οἱ ἀρετὲς αὐτὲς ἀρέσουν στὸ Θεὸ καὶ πόσο εἶναι εὐγενεῖς καὶ ἐξαιρετικὲς ἀπὸ μόνες τους καὶ πόσο μᾶς εἶναι ὠφέλιμες καὶ ἀναγκαῖες. Ἐπειδή, κάθε μας τελειότητα καὶ προκοπή, ἀπὸ αὐτὲς ἔχει καὶ τὴν ἀρχὴ καὶ τὸ τέλος.

Ὁπότε, κάθε πρωί, ἂς παίρνονται δραστικὲς προθέσεις καὶ ἀποφάσεις ἀπὸ μᾶς, γιὰ νὰ γυμναζώμαστε σὲ ὅσα αἴτια τῆς ἀρετῆς, πιθανῶς, μποροῦν νὰ συμβοῦν ἐκείνη τὴν ἡμέρα· τὸ βράδυ, πρέπει νὰ ἐξετάζουμε, ἂν τὰ χρησιμοποιήσαμε καλά· καὶ τὸ ἄλλο πρωί, νὰ ἀνανεώνουμε πάλι τὶς ἴδιες ἀποφάσεις καὶ ἐπιθυμίες πιὸ ζωντανὰ καὶ μάλιστα, γιὰ νὰ ἀσκούμαστε στὴν ἀπόκτησι τῆς ἀρετῆς ἐκείνης, ποὺ ἔχουμε τότε στὰ χέρια μας.