Άγιος Διονύσιος

Λιπών τα της γης, νυν κατοικεί εν πόλω,
Κλέος Ζακύνθου Διονύσιος ο νέος.

Σεβαστοί Πατέρες, αγαπητοί Αδελφοί.

Χαρά ανεκλάλητο έχει σήμερα η Αγιώτατη του Χριστού Εκκλησία, τιμώντας τη μνήμη του Ιεράρχου διαπρεπούς, γνήσιας εικόνος του Αρχιεποίμενος Χριστού, ο οποίος μάλιστα έζησε και σε χρόνους που δεν απέχουν πολύ από τους δικούς μας. Πράγματι, ο Άγιος μόλις πριν 379 έτη, το 1624, εκοιμήθη μεταβαίνων από των επίγειων εις τα ουράνια, εκ των πρόσκαιρων εις τα αιώνια.
Άφησε μάλιστα φήμη Οσίου ανθρώπου με τα αναρίθμητα περιστατικά συμμορφώσεως του εις τις ευαγγελικές επιταγές, τα οποία κοσμούν την επί γης άγια ζωή του. Είναι δε τόσα πολλά και σπουδαία, ώστε να διστάζουμε να επιλέξουμε κάποιο από αυτά προς πλατύτερη ανάπτυξη, αποσιωπώντας τα υπόλοιπα. Όμως, επειδή λόγω στενότητος χρόνου δεν δυνάμεθα να τα αναπτύξουμε όλα και στην πληρότητα τους, αιτούμενοι δια τούτο την συγνώμη του Αγίου, περιοριζόμεθα μόνον εις το να αναφέρουμε τα εξής:
Ο κάθε άνθρωπος κατά την πνευματικήν αυτού πορεία πολεμάται από τρεις θανατηφόρους εχθρούς τη Σάρκα, τον Κόσμο και το Διάβολο. Όποιος αναδειχθεί νικητής και των τριών είναι γνήσιος στρατιώτης Ιησού Χριστός, άνδρας τέλειος εις μέτρον ηλικίας, εις τον οποίον εγκατοικεί το Πνεύμα το Άγιο. Και ο Άγιος Διονύσιος τέτοιος επόθησε να γίνει. Έτσι, αν και καταγόταν από αρχοντική και πλούσια οικογένεια, θεώρησε την πάσαν απόλαυση της παρούσης ζωής ως σκύβαλα και «γενναίως κατεφρόνησε γονέων αγάπην, πλούτου όγκον, γένους περιφάνειαν, αξιωμάτων τιμάς και δόξας και πάσαν άλλη σαρκός αρεσκείαν και ηδυπάθειαν». Έσπευσε να εγκαταβιώσει σε Μονή δοκιμασμένη και αποδεδειγμένως ιερά μάνδρα, διάσημη για τους

Βίος καὶ πολιτεία τοῦ Ἁγίου Διονυσίου Αἰγίνης τοῦ ἐκ Ζακύνθου

Ἀξιοδάκρυτος εἶναι ἡ πλάνη εἰς τὴν ὁποίαν πλανᾶται ὁ δυστυχὴς ἄνθρωπος, ξεπεσμένος διὰ τὴν παράβασιν ἀπὸ τὴν πρώτην του δόξαν καὶ ἀθανασίαν, εἰς τὸν θάνατον καὶ φθοράν, διωγμένος ἀπὸ τὴν ἰδίαν του πατρίδα καὶ οὐράνιον μακαριότητα, εἰς τὴν κοιλάδα ταύτην τοῦ κλαυθμῶνος, δηλονότι ἐκ τοῦ ψεύδους καὶ προσκαίρου τούτου κόσμου τῆς ἀθλιότητος· δὲν κλαίει τοιαύτην ἐξορίαν δυστυχεστάτην, ἀλλὰ προσηλωμένος ἐκ τοῦ κόσμου τὸ μάταιον, ἐλησμόνησε τελείως τὰς πρώτας τιμὰς καὶ ἀγαθά, καὶ ὡσὰν νὰ μὴν εἶχε νοῦν, δὲν ψηφᾷ ὁλότελα τοιοῦτον χαϊμόν, ἀλλὰ χαίρεται εἰς τῆς ἐξορίας τὴν δυστυχίαν καὶ βάσανα, καὶ ὡς ἄλογον ζῶον ἀφήνει νὰ σύρεται εἰς τὰς ὀρέξεις τῆς ἰδίας του ἐπιθυμίας ἀπὸ τὰ πάθη τόσον ὁποὺ κατὰ τὴν προφητικὴν φωνὴν «παρασυνεβλήθη τοῖς κτήνεσι τοῖς ἀνοήτοις καὶ ὡμοιώθη αὐτοῖς».
Δὲν ἐματαιώθη ὅμως εἰς τοιαύτην δυστυχισμένην πλάνην ὁ σήμερον παρ᾿ ἡμῖν ἑορταζόμενος Ἅγιος, ὁ λαμπρὸς τὸ σῶμα καὶ λαμπρότερος τὴν ψυχήν, ὁ θαυμαστὸς οὗτος λέγω Πατὴρ ἡμῶν Διονύσιος· ἐπειδὴ καὶ ἐκ νεαρᾶς του ἡλικίας, ἀπὸ αὐτὰ δηλαδὴ τῆς ζωῆς τὰ προοίμια, ἔφθασε καὶ ἀντελήφθη τὴν ἐλεεινὴν ἀφροσύνην τοῦ ἀνθρωπίνου γένους, καὶ τὸ ἐπιζήμιον τῶν κοσμικῶν ἡδονῶν, τὰς ὁποίας καταφρονήσας μὲ γενναιότητα, ἠθέλησε νὰ μείνῃ γυμνὸς ἀπὸ κάθε τρυφήν, πλοῦτον, δόξαν, καὶ ἀνάπαυσιν, ὁποὺ τοῦ ἔταζε ὁ κόσμος, καὶ ἡ μεγαλειότης τοῦ γένους του· καὶ οὕτω ἐλαφρὸς ἀπὸ τόσα βάρη, ἐπτέρωσεν εἰς μοναχὴν τὴν δούλευσιν τοῦ Θεοῦ, τὸν νοῦν, τὴν ἔφεσιν, καὶ τὸν ἔρωτα τῆς ψυχῆς του, διὰ νὰ ἀπολαύσῃ πάλιν μὲ τοιοῦτον τρόπον τὴν ἀρχαίαν του δόξαν, τὴν ἀθανασίαν, καὶ θείαν τρυφήν, ἀπὸ τὴν ὁποία ἐξέπεσε μὲ τὸν προπάτορα μας Ἀδάμ.

Αγιος Διονύσιος ο Πολιούχος της Ζακύνθου

[ Αποσπάσματα. Έκδοση β’ της Μονής Στροφάδων και Αγίου Διονυσίου Ζακύνθου ]

ΝΤΙΝΟΥ ΚΟΝΟΜΟΥ

Η ΧΕΙΡΟΤΟΝΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΣΕ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟ ΤΗΣ ΑΙΓΙΝΑΣ
Η Ζάκυνθος, εκείνον τον καιρό, αρχές Αλωνάρη 1571, αγωνιούσε από την απειλή ενός γενικού εξανδραποδισμού.
Ο τόσο γνώριμος στους κατοίκους εφιάλτης των τουρκικών επιδρομών άπλωνε τώρα βαρειά τη σκιά του σ’ ολόκληρο το Νησί. Περισσότερα από τριακόσια πενήντα τουρκικά πλοία, με την αρχηγία του τρομερού αρχιπειρατή Ουλουτζαλή, αφού έζωσαν ασφυκτικά όλα τα παράλια, έβγαλαν στην ξηρά δώδεκα χιλιάδες Αγαρηνούς, που έκαιγαν, λεηλατούσαν και σκότωναν.

Η εισβολή απέβλεπε στην κατάληψη των αμυντικών προπυργίων του Νησιού και, ιδιαίτερα, του Κάστρου (Τέρρας).
Οι Ζακυνθινοί, όμως, με την εμψυχωμένη καθοδήγηση του Προβλεπτή Παύλου Κονταρίνη, έδειξαν ηρωική άμυνα και απέκρουσαν όλες τις λυσσασμένες επιθέσεις των Αγαρηνών εναντίον του Κάστρου. Ανδραγάθησαν τότε πολλοί Ζακυνθινοί, όπως ο ιερωμένος Κωνσταντίνος Κουτούβαλης και ο γιος του Νικόλαος, ο Γεώργιος Μινώτος, οι Βλαστός, Κοκκάλας, Μονδίνος και άλλοι, που κυνήγησαν τους Αγαρηνούς έως τα πλοία τους.