Φθόνος-τό σαράκι τῆς ψυχῆς (Ε΄ μέρος): Ἡ θεραπεία καί ἡ ἀντιμετώπιση τῶν φθονούντων.

ΘΕΡΑΠΕΙΑ - ΠΡΟΛΗΨΗ

1)     Τό νά μήν θεωροῦμε σπουδαῖα καί μεγάλα τά κοσμικά πράγματα (πλοῦτος,  ἀνθρώπινη δοξα, γήινες ἀπολαύσεις ).

Γιά νά μπορέσουμε μέ τήν Χάρη τοῦ Θεοῦ νά θεραπευτοῦμε ἀπό τόν φθόνο θά πρέπει νά μήν θεωροῦμε σπουδαῖα καί μεγάλα τά ὑλικά καί κοσμικά ἀγαθά.
Τά ἀληθινά μεγάλα καί ἀξιοπρόσεκτα καί ἄξια νά ἐπιθυμήσουμε εἶναι τά αἰώνια καί οὐράνια. Λέγει ὁ Μ. Βασίλειος: «Τί λοιπόν; Πῶς δέν θά πάθουμε ἐξ ἀρχῆς τήν νόσο ἤ πῶς θά ξεφύγουμε ἄν ὑποταχθήκαμε ἤδη σ’ αὐτήν;
Θά κάνουμε πρόληψη ἤ καί θεραπεία τῆς νόσου τοῦ φθόνου ἐφ' ὅσον , πρῶτα ἀπ’ ὅλα  δέν θεωροῦμε τίποτε ἀπό τά ἀνθρώπινα ἀληθινά μεγάλο, τίποτε ὑπερφυές ∙ οὔτε τήν εὐπορία (τό νά μᾶς πηγαίνουν ὅλα τά ἀνθρώπινα καλά) μέσα στούς ἀνθρώπους∙ οὔτε τήν δόξα τήν ἀνθηρή∙ οὔτε τήν εὐεξία τοῦ σώματος.
Πρέπει νά πιστεύουμε ὅτι τό ἀγαθό δέν ὑπάρχει στά παρερχόμενα ἀλλά στά αἰώνια, στήν μετουσία τῶν ὁποίων ἀληθινῶν καί αἰωνίων ἀγαθῶν εἴμαστε καλεσμένοι.
Ὥστε αὐτός πού εἶναι πλούσιος δέν εἶναι σωστό νά ζηλεύεται γιά τόν πλοῦτο· οὔτε ὁ ἀξιωματοῦχος γιά τό μέγεθος τοῦ ἀξιώματος· οὔτε ὁ ἰσχυρός γιά τήν δύναμη τοῦ σώματος του, οὔτε ὁ σοφός γιά τήν περίσσεια τοῦ λόγου του. Διότι ὅλα αὐτά εἶναι ὄργανα τῆς ἀρετῆς σ’ αὐτούς πού

Φθόνος-Τό σαράκι τῆς ψυχῆς (Δ΄ μέρος)-Ἐκδηλώσεις τοῦ φθόνου. π.Σάββας Αγιορείτης

 

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΦΘΟΝΟΥ : ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

  1)     Ὁ φθονερός συγχρόνως ἐπαινεῖ καί κατηγορεῖ.
Λέγει ὁ ὅσιος Μᾶρκος: «Ἐκεῖνος πού συγχρόνως ἐπαινεῖ καί κατηγορεῖ τόν ἄλλον, αὐτός κατέχεται ἀπό κενοδοξία καί φθόνο. Mέ τούς ἐπαίνους προσπαθεῖ νά κρύψει τό φθόνο, ἐνῶ μέ τίς κατηγορίες συνιστᾶ τόν ἑαυτό του ὡς καλύτερο ἀπό ἐκεῖνον[1].
 
2)     Ἡ ὑποκρισία (διπλῆ συμπεριφορά):Ἡ ὑποκρισία εἶναι ἡ νόσος τῶν Φαρισαίων. Αὐτοί ἀπό φθόνο σταύρωσαν τόν Κύριο.
Λέγει ὁ Μ. Βασίλειος: «Δέν βλέπεις πόσο μεγάλο κακό εἶναι ἡ ὑποκρισία. Καί αὐτή εἶναι καρπός τοῦ φθόνου. Διότι ἡ διπλῆ συμπεριφορά πρό πάντων ἀπό φθόνο δημιουργεῖται στούς ἀνθρώπους. Αὐτοί ἐνῶ στό βάθος ἔχουν τό μῖσος, ἐπιφανειακά  δείχνουν ἀγάπη. Μοιάζουν μέ τούς ὑφάλους, οἱ ὁποῖοι καθώς καλύπτονται ἀπό λίγο νερό προξενοῦν κακό ἀπρόβλεπτο στούς ἀπρόσεκτους. Ὁ θάνατος σέ ἐμᾶς ἀπό  τόν φθόνο σάν ἀπό πηγή προῆλθε. Ὁ φθόνος μᾶς προξένησε τό χάσιμο κάθε καλοῦ, τήν ἀλλοτρίωση ἀπό τόν Θεό, τήν σύγχυση τῶν θεσμῶν καί τήν ἀνατροπή ὅλων τῶν καλῶν τοῦ βίου. Γι' αὐτό ἄς πεισθοῦμε στόν Ἀπόστολο καί ἄς μή γινόμαστε κενόδοξοι, προκαλώντας ὁ ἕνας τόν ἄλλο, φθονοῦντες ὁ ἕνας τόν ἄλλο. Ἀλλά μᾶλλον ἄς γινόμαστε καλοί, εὔσπλαχνοι, συγχωρώντας ὁ ἕνας τόν ἄλλο , ὅπως καί ὁ Θεός μᾶς συγχώρησε, διά τοῦ Κυρίου Μας Ἰησοῦ Χριστοῦ, »[2]
 
3) Ὁ φθόνος κάνει τόν ἄνθρωπο νά καταφρονεῖ τήν σωτηρία του, νά εἶναι ἀχάριστος καί νά παραλογίζεται (νά κάνει πράγματα ἀντίθετα μέ τήν λογική καί τό ἀληθινό του συμφέρον).

π. Σάββας Αγιορείτης, "Το σαράκι της ψυχής", (Βιντεοσκ.ομιλία 13/12)

Ομιλία στη Σχολή Γονέων Κατερίνης με θέμα "Το σαράκι της ψυχής" από τον π. Σάββα Αγιορείτη ( 15/12/2010 )

Τη Δευτέρα 13 Δεκεμβρίου 2010 ομιλητής στην εβδομαδιαία διάλεξη της Σχολής Γονέων-Ανοιχτού Πανεπιστημίου Κατερίνης ήταν ο Αγιορείτης μοναχός της Μεγίστης Λαύρας π. ΣΑΒΒΑΣ, ο οποίος μίλησε με θέμα « Το σαράκι της ψυχής».
Ο πατήρ Σάββας ασκείται στο κελί των Εισοδίων της Θεοτόκου στην Κερασιά του Αγίου Όρους το οποίο ανήκει στην Ι.Μ.Μεγίστης Λαύρας.

Είναι πτυχιούχος οδοντίατρος και πτυχιούχος Θεολογίας.

Ο π. Σάββας ενώπιον ενός πυκνού ακροατηρίου και σε ατμόσφαιρα κατάνυξης ανέπτυξε με απλότητα και γλαφυρότητα το πολύ ενδιαφέρον αυτό θέμα και μεταξύ άλλων είπε και τα εξής:
Θα κάνουμε απόψε μια προσπάθεια να προσεγγίσουμε το μεγάλο αυτό θέμα. Το σαράκι της ψυχής μας είναι ο φθόνος, η ζήλια. 
Ο φθόνος του ανθρώπου θανάτωσε τον ίδιο τον Ιησού Χριστό. Ο φθόνος ήταν η αιτία της πρώτης ανθρωποκτονίας επί της γης. 
Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος λέει, ότι αυτό που μας χωρίζει πιο πολύ, που διασπά την ενότητά

Φθόνος-τό σαράκι τῆς ψυχῆς (Γ΄ μέρος): Τά ἀποτελέσματα τοῦ φθόνου καί ἡ ζήλεια. π.Σάββας Αγιορείτης

 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΦΘΟΝΟΥ

1) Ἀπό τό φθόνο γεννιοῦνται ἄλλα πέντε ἁμαρτήματα.

-  Πρῶτο καί χειρότερο εἶναι τό μῖσος, πού μπορεῖ νά ὁδηγήσει τόν φθονερό ἄνθρωπο μέχρι καί τό φόνο. Λέγει ὁ Μ. Βασίλειος: «Ὁ Κάϊν, ὁ πρῶτος μαθητής τοῦ διαβόλου,  διδάχθηκε ἀπό αὐτόν καί τόν φθόνο καί τόν φόνο. Αὐτές εἶναι οἱ  ἀδελφές τῆς ἀνομίας τίς ὁποῖες συνέζευξε καί ὁ Παῦλος λέγοντας: Μεστούς φθόνου, φόνου. Τί ἦταν λοιπόν αὐτό πού ἔκανε ὁ Κάϊν; Εἶδε τήν τιμή ἀπό τόν Θεό  πρός τόν Ἄβελ καί κάηκε ἀπό ζήλεια. Φόνευσε αὐτόν πού τιμήθηκε (τόν Ἄβελ) γιά νά πληγώσει αὐτόν πού τόν τίμησε (δηλ. τόν Θεό). Ἐπειδή ἦταν ἀδύνατος γιά θεομαχία, ξέπεσε σέ ἀδελφοκτονία. Ἄς ἀποφύγουμε ἀδελφοί, ἀρρώστεια πού εἶναι διδάσκαλος τῆς θεομαχίας, μητέρα τοῦ φόνου(τῆς ἀνδροφονίας), τήν πιό παράλογη συμφορά»[1].
    -Δεύτερο εἶναι ἡ καταλαλιά καί
   -Τρίτο ἡ κατάκριση, γιατί ὁ φθονερός κοιτάζει πάντα νά κατηγορήσει, νά διαβάλει καί νά μειώσει ἐκεῖνον πού φθονεῖ καί τίς πράξεις του,
-Τέταρτο εἶναι ἡ χαιρεκακία, δηλαδή ἡ χαρά γιά τίς συμφορές τοῦ ἄλλου, καί
- Πέμπτο ἡ κατάθλιψη, πού κυριεύει τόν φθονερό καί τόν κατατρώει, ὅπως ἡ σκουριά τό σίδερο.
2) Ὅποιος φθονεῖ, ἀντί νά βλάπτει εὐεργετεῖ τόν φθονούμενο.

Φθόνος (Β΄μέρος): Ὁρισμός, πηγή, αἰτίες, ὁμάδες ὑψηλοῦ κινδύνου καί χαρακτηριστικά.. π.Σάββας Αγιορείτης

ΟΡΙΣΜΟΣ

Ὁ φθόνος εἶναι μία λύπη καί μία πικρία γιά τήν ὑπεροχή, τήν προκοπή ἤ τά ἀγαθά τοῦ πλησίον. Ἀλλά καί ἀντίστροφα, φθόνος εἶναι ἐπίσης ἡ χαρά γιά τή δυστυχία τοῦ πλησίον.

ΠΗΓΗ ΤΟΥ ΦΘΟΝΟΥ: Ο ΔΙΑΒΟΛΟΣ

Λέγει ὁ Μ. Βασίλειος: Πονηρός εἶναι ὁ διάβολος καί δημιουργός κάθε κακίας. Καί ὅπως ἀκριβῶς ἀκολουθεῖ στόν ἀγαθό ἡ ἀ-φθονία (ἀπουσία τοῦ φθόνου) ἔτσι καί ἀκολουθεῖ στόν διάβολο ἡ βασκανία (φθόνος-ζήλεια)... Τί ἐξαγρίωσε τόν ἀρχέκακο δαίμονα στόν πόλεμο κατά τῶν ἀνθρώπων; Ὄχι ὁ φθόνος; Ἐξ αἰτίας τοῦ φθόνου του ἀποδείχθηκε καί φανερά Θεομάχος. Ἀπό τήν μία μεριά ὑπέφερε μέ τόν Θεό πού ἔκανε αὐτήν τήν μεγάλη δωρεά στόν ἄνθρωπο. Ἀπ' τήν ἄλλη τά  ἔβαζε μέ τόν ἄνθρωπο ἀφοῦ μέ τόν Θεό δέν μποροῦσε»[1].
ΑΙΤΙΕΣ ΤΟΥ ΦΘΟΝΟΥ

1)   Ὁ φθόνος πηγάζει ἀπό τήν κενοδοξία. Γράφει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος: «οἱ δὲ τοῦ Χριστοῦ [Ἰησοῦ] τὴν σάρκα ἐσταύρωσαν σὺν τοῖς παθήμασιν καὶ ταῖς ἐπιθυμίαις. 5.25 εἰ ζῶμεν πνεύματι͵ πνεύματι καὶ στοιχῶμεν. 5.26 μὴ γινώμεθα κενόδοξοι͵ ἀλλήλους προκαλούμενοι͵ ἀλλήλοις φθονοῦντες»( Γαλ. 5, 24-26).

2)   Ἡ κενοδοξία και ἡ οἴηση. Λέγει ὁ ἅγιος Συμεών ὁ Νέος Θεολόγος[2]: «Τίς κενοδοξίᾳ κρατούμενος καί οἰήσει κατεχόμενος, φθόνου ποτέ ἤ βασκανίας ἀπαλλαγήσεται;»

Φθόνος το σαράκι της ψυχής (α΄ Μέρος). π.Σάββας Αγιορείτης

ΓΕΝΙΚΑ

Ὑπάρχει σαράκι τῆς ψυχῆς;
Ὑπάρχει κάτι πού νά δουλεύει ὕπουλα, στό βάθος τοῦ ἐσωτερικοῦ τῆς ψυχῆς ὅπως τό σκουλῆκι στό ἐσωτερικό τοῦ ξύλου;
Ὑπάρχει κάτι πού διαλύει τήν ψυχή καί τελικά τόν ὅλο ἄνθρωπο ψυχικά καί σωματικά;
Ναί ὑπάρχει...Ὑπάρχει κάποιο νόσημα τῆς ψυχῆς (πάθος), τό ὁποῖο μοιάζει μέ τό σαράκι. Τό μικρό αὐτό ζωϋφιο κάνει σκόνη τό ἐσωτερικό τοῦ ξύλου καί τελικά τό κατατρώγει ὁλόκληρο...
Τό σαράκι τῆς ψυχῆς εἶναι ὁ φθόνος. Ἄν δέν χαλιναγωγηθεῖ κατατρώγει καί τελικά προξενεῖ τόν θάνατο ὄχι μόνο στούς ἄλλους ἀλλά καί στόν ἴδιο τόν φθονερό. Λέγει ὁ ἱερός Χρυσόστομος ὅτι: «Δέν τρώγονται τόσο πολύ τό ξύλο καί τό μαλλί ἀπό τό σκουλήκι καί τόν  σκῶρο πού ἐγκαθίστανται μέσα τους, ὅσο ὁ πυρετός τῆς βασκανίας κατατρώγει τά ὀστᾶ αὐτῶν πού βασκαίνουν καί καταστρέφει τήν σωφροσύνη τῆς ψυχῆς τους»[1].

ΣΟΒΑΡΟΤΗΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΜΑΤΟΣ

1)    Ὁ φθόνος σταύρωσε τόν Χριστό Μας.

«Διά φθόνον παρέδωκαν Αὐτόν»: Ἀπό φθόνο οἱ ἀσεβεῖς Ἰουδαῖοι ἐφόνευσαν τόν Κύριό Μας Ἰησοῦ Χριστό. Τό ἀναφέρει ὁ ἅγιος Εὐαγγελιστής Ματθαῖος:«συνηγμένων οὖν αὐτῶν εἶπεν αὐτοῖς ὁ Πιλᾶτος͵